Bæn og hugleiðing að morgni dags.

Þáttur um dönsku skáldkonuna Karen Blixen.

Umsjón: Kjeld Jörgensen.

Lesarar: Pétur Gunnarsson, Lilja Þórisdóttir og Kristján Franklín Magnús.

(Áður á dagskrá 1989)

Útvarpsfréttir.

Þann 4. maí 1968 sátu 14 og 15 ára ungmenni í Austurbæjarskóla og skrifuðu prófritgerð í íslensku: ,,Hverfið sem ég bý í". Ritgerðunum var ekki skilað heldur döguðu þær uppi í hvítum pappakassa sem fannst fyrir stuttu. Hvað varð um unglingana sem skrifuðu þessar ritgerðir? Eftir öll þessi ár, ættu ritgerðirnir ekki að komast í hendur réttra eiganda? Umsjón: Gerður Jónsdóttir

Af hverju eru börn skírð, er fermingin skuldbinding, hver ræður hvaða tónlist er flutt við útfarir? Um þetta og margt fleira sem snertir athafnir á vegum Þjóðkirkjunnar er fjallað í tveimur þáttum sem verða sendir út um Hvítasunnuna.

Umsjón hefur Þorgeir Ólafsson.

Amen eftir efninu. Af hverju eru börn skírð, er fermingin skuldbinding, hver ræður hvaða tónlist er flutt við útfarir? Um þetta og margt fleira sem snertir athafnir á vegum Þjóðkirkjunnar er fjallað í tveimur þáttum sem verða sendir út um Hvítasunnuna. Rætt er við prestana Davíð Þór Jónsson og Maríu Guðrúnar Ágústsdóttur um skírnina, ferminguna, hjónavígslur og útfarir. Bjarki Sveinbjörnsson tónlistarfræðingur segir frá kirkjusöng áður en hljóðfæri komu til sögunnar, Bjartur Logi Guðnason organist ræðir um tónlistina við kirkjuathafnir, Sveinn Valgeirsson prestur um sálma og Sigurður Flosason um tónlist við sálma og fleira.

Veðurstofa Íslands.

Dægurflugur og söngvar frá ýmsum tímum.

Umsjón: Jónatan Garðarsson.

Fjórði þátturinn af sex þar sem dregin eru fram lög við kvæði Davíðs Stefánssonar frá Fagraskógi. Að þessu sinni verða eftirfarandi lög fyrir valinu: Maríuvers eftir Pál Ísólfsson sem Rannveig Fríða Bragadóttir syngur, Snert hörpu mína eftir Atla Heimi Sveinsson sem Edda Heiðrún Backman syngur, Þið förumenn jarðar eftir Atla Heimi sem Guðrún Jóhanna Ólafsdóttir syngur, Gakk hægt eftir Kristjönu Arngrímsdóttir sem hún syngur sjálf, Barnið í þorpinu eftir Bergþóru Árnadóttur sem syngur lagið, Höfðingi smiðjunnar eftir Jóhann Helgason sem Egill Ólafsson syngur, Í musterinu eftir Torfa Ólafsson sem Bergþór Pálsson syngur, Brennið þið vitar eftir Pál Ísólfsson í flutningi Karlakórs Reykjavíkur og Karlakórsins Fóstbræðra, Sjá dagar koma eftir Sigurð Þórðarson sem Gunnar Pálsson syngur með Karlakór Reykjavíkug og Stjörnurnar eftir Þórhall Þorvaldsson sem syngur lagið sjálfur. Umsjón: Jónatan Garðarsson.

Hvítasunnukirkjan Fíladelfía

Prestar: Helgi Guðnason

Predikari/Ræðumaður: Helgi Guðnason

Organisti: Óskar Einarsson

Kór/Sönghópur: Gospelkór Fíladelfíu

Stjórnandi: Óskar Einarsson

Hljóðfæraleikarar, söngvarar, lesarar: Óskar Einarsson, píanó, Pétur Erlendsson, gítar,

Brynjólfur Snorrason, trommur, Ágúst Böðvarsson, bassi, Þórir Haraldsson, hammond, Einsöngur: Bína Hrönn

Hjaltadóttir, Hjalti Gunnlaugsson, Hrönn Svansdóttir, Þóra Gréta Þórisdóttir. Ritn.lestur: Sara Helgadóttir. Vitnisburður. Indriði Thoroddsen

Upptaka og hljóðblöndun: Hrannar Kristjánsson

Fíladelfíu. Kór Fíladelfíu ásamt einsöngvurum syngur undir stjórn Óskars Einarssonar.

TÓNLIST Í MESSUNNI.

Fyrir predikun

Þökk þér Guð Lag og texti: Óskar Einarsson

Segjum Jesús Lag og texti: Dustin Smith

ísl. þýðing Árný Björg Blandon

Ritningarlestur: Sara Helgadóttir

Gott er að vera í Guðsbarna hjörð Lag: Jos. F. Knapp. Texti: Fanny J.Crosby ísl þýðing: Sigurbjörn Sveinsson

Sannleikurinn Lag og texti: Hjalti Gunnlaugsson. Einsöngur: Hjalti Gunnlaugsson og Bína Hrönn Hjaltadóttir

Vitnisburður: Indriði Thoroddsen

Minn Jesús Drottinn Jesús Lag og texti. Darlene Zschech ísl. þýðing: Guðlaugur Gunnarsson

Þig vil ég lofa Lag og texti: Kevin Jonas ísl. þýðing: Emil Hreiðar Björnsson Einsöngur: Hrönn Svansd.

Prédikun: Helgi Guðnason

Jesús, lífinu umbreytir þú Lag og texti: Óskar Einarsson

Þú ríkir enn Lag og texti: Philippa Hann o.fl. ísl. þýðing: Árný Björg Blandon Einsöngur: Þóra Gréta Þórisdóttir

Fólk úr ýmsum áttum flytur stuttar hugleiðingar sem tengjast sama umfjöllunarefni.

Íslenskt lag eða tónverk.

Útvarpsfréttir.

Dregið hefur úr umsvifum á fasteignamarkaði á undanförnum mánuðum. Lengri tíma tekur að selja íbúðir og fleiri eru seldar á undirverði. Sérfræðingur segir hækkandi stýrivexti og takmarkað lánaframboð skýra þessa þróun að mestu leyti.

Tvennum sögum fer af því hvort samkomulag sé í augsýn milli Bandaríkjanna og Írans, þó samið hafi vierð um flest ágreiningsefna.

Prófessor í stjórnmálafræði segir eðlilegt að flokkar taki sér tíma við myndun meirihluta eftir kosningar. Engar formlegar viðræður eru hafnar í Reykjavík og oddviti Sjálfstæðismanna er enn að meta stöðuna eftir fundi með oddvitum Viðreisnar, Framsóknarflokks og Miðflokks.

Leó fjórtándi páfi baðst í morgun afsökunar á þætti kaþólsku kirkjunnar í þrælahaldi. Þá varaði hann við óheftum áhrifum gervigreindar á þróun heimsmála.

Hægri flokkar báru sigur úr bítum í þingkosningum á Kýpur í gær. Harðlínuflokkur á hægri vængnum jók fylgi sitt töluvert og er nú sá þriðji stærsti á þingi.

Jarðskjálfti að stærðinni 3,8 varð í Bárðarbungu í nótt. Hátt í þrjátíu eftirskjálftar hafa mælst.

Illugi Jökulsson gramsar í safnakosti Ríkisútvarpsins.

Séra Bjarni Jónsson dómkirkjuprestur og vígslubiskup var nærri orðinn forseti Íslands 1952 en tapaði naumlega fyrir Ásgeiri Ásgeirssyni. Ekki er víst að Bjarni hafi grátið úrslitin mjög enda var hann fyrst og fremst guðsmaður. Í þættinum má heyra brot úr eldmóðugri prédikun hans frá því í messu í dómkirkjunni í upphafi árs 1951.

Í safnvarpinu Sögur úr raunveruleikanum leita dagskrárgerðarmenn uppi sannar sögur úr íslenskum samtíma.

Áratugum saman hefur Hjaltested-ættin tekist á um hver eigi og megi búa á hinni flennistóru Vatnsendajörð sem umlykur Elliðaárvatn í Kópavogi. Hatrammar deilur hafa sprottið upp vegna umdeildrar erfðaskrár sem eigandi jarðarinnar gerði 1938. Erfðaskráin færði útvöldum ómæld auðæfi en lagði líka á þá kvaðir sem verður sífellt erfiðara að framfylgja.

Enn í dag ræður 90 ára erfðaskrá för á framtíðar byggingarlandi höfuðborgarsvæðisins og þvingar rúmlega tvítugan erfingja til að stunda búskap inni í byggð. Dagskrárgerð: Þóra Tómasdóttir

Þættir um framlag þýsk-íslenska menntavísindamannsins Wolfgangs Edelsteins til íslenskrar skólasögu. Fjallað er um ævi og störf þýsk-íslenska uppeldis- og menntafrömuðarins, Wolfgangs Edelsteins, sem átti stóran þátt í leggja grunn að íslensku skólakerfi okkar daga. Wolfgang flúði með foreldrum sínum til Íslands undan ógnarstjórn nasista á þriðja áratug síðustu aldar. Eftir að hann lauk stúdentsprófi frá M.R. fór hann til náms í Frakklandi og síðar í sínu gamla heimalandi, þar sem hann gat sér orð sem menntafrömuður og frumkvöðull í skólamálum. Á sjöunda áratug síðustu aldar var hann fenginn til að vera ráðgjafi nýrrar skólarannsóknadeildar sem sett var á laggirnar í menntamálaráðuneytinu. Að þessu verkefni vann hann í tæpa tvo áratugi, eða þar til deildin var lögð niður á níunda áratugnum.

Í þessum seinni þætti um framlag þýsk-íslenska hugsuðarins og fræðimannsins Wolfgangs Edelsteins til íslenskrar menntasögu á síðustu öld, er sjónum einkum beint að hatrömmum deilum um nýjungarnar sem Wolfgang Edelstein og samverkafólk hans í skólarannsóknadeild menntamálaráðuneytisins lagði til og kenndar hafa verið við „sögukennsluskammdegi“. Deilurnar snerust framar öðru um kennslu í Íslandsögu á grunnskólastigi. Andstæðingar þeirra breytinga sem Wolfgang og samherjar hans vildu gera á námsefni og kennsluháttum, héldu því m.a. fram að í þeim fælist hvorki meira né minna en aðför að íslensku þjóðerni, með því að stórlega væri dregið úr kennslu í Íslandssögu. Í þættinum er fléttað saman blaðaskrifum og þingræðum, þar sem þessi andstæðu sjónarmið tókust á.

Umsjón: Arthúr Björgvin Bollason og Svala Arnardóttir.

Vasagangan er 90 km gönguskíðakeppni frá Sälen til þorpsins Mora í dölunum í Svíþjóð. Á milli Sälen og Mora er vegur sem er vel hægt að keyra á rúmlega einum klukkutíma en ég ásamt rúmlega 15.000 keppendunum hef ákveðið að borga fúlgur fjár fyrir og ganga þetta á gönguskíðum. Af hverju? Ég veit það ekki alveg.

Umsjón: Gerður Jónsdóttir.

Útvarpsfréttir.

Hljóðritun frá ljóðatónleikum Jóhanns Kristinssonar barítónsöngvara og Ammiels Bushakevitz píanóleikara í tónleikaröð Hörpu, Sigildum sunnudögum.

Jóhann Kristinsson hefur hlotið fjölmörg verðlaun fyrir söng sinn. Í fyrra hlaut hann Íslensku tónlistarverðlaunin sem söngvari ársins innan sígildrar tónlistar. Píanóleikarinn Ammiel Bushakevitz er einnig margverðlaunaður og kemur reglulega fram með mörgum af virtustu ljóðasöngvurum samtímans.

Undanfarin ár hafa þeir Jóhann og Ammiel haldið fjölmarga ljóðatónleika hérlendis og flutt m.a. Vetrarferðina og Svanasönginn eftir Franz Schubert við frábærar viðtökur. Á þessum tónleikum sem fram fóru í nóvember á síðasta ári var komið að ljóðaflokkinum „Malarastúlkunni fögru” eða „Die schöne Müllerin”, sem Schubert samdi árið 1823 við ljóð Wilhelms Müller.

Umsjón: Una Margrét Jónsdóttir

Fréttir

Niels-Henning Ørsted Pedersen og tónlist hans. Umsjón: Vernharður Linnet.

Danski kontrabassaleikarinn Niels-Henning Ørsted Pedersen fæddist 27.maí árið 1946. Hann var mikill Íslandsvinur og hafði mikil áhrif á upprennandi tónlistarmenn með tónleikahaldi sínu hér á landi. Hann hélt hér fjölmarga tónleika með ýmsum hljómsveitum. Þar á meðal voru gítarleikarinn Philip Catherine og trommarinn Billy Hart sem spiluðu með honum í Háskólabíói árið 1978. Einnig lék hann hér á landi með löndum sínum Ole Kock Hansen píanóleikara og Alex Riel trommara, sem báðir áttu eftir að leika með íslenskum djasslistamönnum eins og bassajöfurinn sjálfur gerði líka.

Vernharður Linnet gerði þessa þætti árið 2006, en Niels Henning lést langt fyrir aldur fram árið 2005, 58 ára að aldri.

frá Veðurstofu Íslands

Dánarfregnir.

Umsjón: Kristján Guðjónsson

Ævisaga Árna prófasts Þórarinssonar. Þórbergur Þórðarson skráði. Pétur Pétursson les í hljóðritun frá 1988

Ævisaga Árna prófasts Þórarinssonar. Skráð af Þórbergi Þórðarsyni.

Pétur Pétursson les.

frá Veðurstofu Íslands

Aldarminning Jóns Sigurðssonar, harmonikuleikara, lagahöfundar og textasmiðs. Jón vann í Búnaðarbankanum allan sinn starfsferil og fékkst jafnframt við hljóðfæraleik. Hann var oft nefndur Jón í bankanum til aðgreiningar frá alnöfnum sínum í tónlistinni. Margir söngtextar Jóns eru fyrir löngu orðnir sígildir, en hann samdi líka eftirminnileg dægurlög.

Umsjón: Jónatan Garðarsson.

Sigurlaug Margrét Jónasdóttir ræðir við Ólaf Hauk Símonarson, leikskáld, rithöfund og söngvaskáld, sem er heiðursverðlaunahafi Grímunnar árið 2022.