Bæn og hugleiðing að morgni dags.

Björn Þór Sigbjörnsson og Þórunn Elísabet Bogadóttir fylgja hlustendum inn í daginn, skýra baksvið frétta og ræða við áhugavert fólk um Ísland og umheiminn.

Bogi Ágústsson settist við Heimsgluggann og fjallaði um nýja skýrslu um þróun lýðræðis í heiminum. Frjálslynt lýðræði er aðeins til staðar í litlum hluta heimsins, og öfugþróun er að verða. Bogi ræddi líka um grænlensk stjórnmál og bandarísk.

Skúli Skúlason vistfræðingur og fyrrverandi rektor Háskólans á Hólum var í símanum frá ráðstefnu helstu sérfræðinga landsins í skógrækt. Hann sagði okkur frá tegundavali í skógrækt og ýmsu athyglisverðu.

Í síðasta hluta þáttarins var rætt um áform stjórnvalda um mikla uppbyggingu á hjúkrunarrýmum á næstu árum. María Fjóla Harðardóttir, forstjóri Hrafnistu, ræddi þau og um stöðuna eins og hún er í dag. Það er ekki nóg að byggja ný rými, það þarf að huga að þeim sem fyrir eru og mönnun verður ein stærsta áskorunin, rétt eins og hún er nú þegar.

Tónlist:

Todmobile - Brúðkaupslagið.

Sara Mjöll Magnúsdóttir - Heima.

Náttúra - My Magic Key.

Silva and Steini - Room With A View.

07:30

Útvarpsfréttir.

08:30

Gestir úr öllum kimum þjóðfélagsins deila sögu sinni með hlustendum. Umsjón: Sigurlaug M. Jónasdóttir.

Unnur Guðný María vann lengi sem flugfreyja, er veiðileiðsögumaður og vinnur með kaþósku kirkjunni. í dag starfar hún einnig sem myndlistarmaður.

Morgunleikfimi með Halldóru Björnsdóttur.

Veðurstofa Íslands.

Umsjón: Kristján Kristjánsson.

Um litróf mannlífsins. Okkur er ekkert mannlegt óviðkomandi. Alla virka daga milli kl. 11-12 á Rás 1.

netfang: mannlegi@ruv.is

Umsjón: Guðrún Gunnarsdóttir og Gunnar Hansson.

Tannverndarvikan 2026 er einmitt þessa vikuna, Góð munnheilsa alla ævi er yfirskrift vikunnar í ár. Þó munnheilsa sé auðvitað mikilvæg á öllum stigum lífsins þá er í ár lögð sérstök áhersla á börn og ungmenni og áhrif nikótíns og koffíns á tennur og munnheilsu. Íris Þórsdóttir, tannlæknir í Vestmannaeyjum og nefndarmaður í Fræðslunefnd Tannlæknafélags Íslands kom í þáttinn í dag og sagði betur frá þessu og talaði einnig um munnþurrk hjá eldra fólki, sem getur komið til af margvíslegum orsökum en getur ýtt undir tannskemmdir.

Gleym mér ei styrktarfélag var stofnað árið 2013 af þremur konum, Önnu Lísu Björnsdóttur, Þórunni Pálsdóttur og Hrafnhildi Hafsteinsdóttur, en sameiginleg reynsla þeirra af missi á meðgöngu færði þær saman með það að markmiði að styðja betur við foreldra sem missa barn á meðgöngu, í fæðingu og fljótlega eftir hana. Félagið hefur stækkað á þessum árum sem eru liðin síðan en tilgangurinn er enn sá sami. Sigrún Kristínar Valsdóttir kom til okkar í dag og sagði okkur betur frá félaginu, áherslu á gamlar sorgir í samverustundum sem félagið hefur staðið fyrir, hópastarfið og fleira.

Svo voru það Mannlegu samskiptin með Valdimari Þór Svavarssyni ráðgjafa. Í dag talaði Valdimar um meðvirkni og barnauppeldi. Þar var af nógu að taka.

Tónlist í þættinum í dag:

Lover Girl / Laufey (Laufey og Spencer Stewart)

Eitt af blómunum / Benni Hemm Hemm og Páll Óskar (Benedikt Hermann Hermannsson og Páll Óskar Hjálmtýsson)

Cairo vibe / Ásgeir Ásgeirsson (Ásgeir Ásgeirsson)

Stúlkan / Todmobile (Þorvaldur Bjarni Þorvaldsson, texti Andrea Gylfadóttir)

UMSJÓN: GUÐRÚN GUNNARSDÓTTIR OG GUNNAR HANSSON

Dánarfregnir.

Yfirlit hádegisfrétta kl. 12 virka daga.

Fólk úr ýmsum áttum flytur stuttar hugleiðingar sem tengjast sama umfjöllunarefni.

Linda Heiðarsdóttir aðstoðarskólastjóri í Réttarholtsskóla talar um þolinmæði.

Íslenskt lag eða tónverk.

Útvarpsfréttir.

Sunnan hvassviðri eða stormur gengur yfir landið. Samgöngur eru úr skorðum og óvissustig vegna ofanflóðahættu. Gul viðvörun er í gildi víðs vegar um land fram á laugardagsmorgun.

Laun hafa hækkað umfram innistæðu og ríkisstjórnin ætlar að sýna enn frekara aðhald í rekstri hins opinbera, sagði fjármálaráðherra á Alþingi í morgun. Stjórnarandstaðan segir óveðurský hrannast upp.

Framkvæmdasýslan Ríkiseignir harmar eldsvoða sem varð á Stuðlum í október 2024. Ekki var brugðist við ítrekuðum kröfum um úrbætur á brunavörnum.

Íranar gerðu í morgun árásir á stærstu gasvinnslustöð heims í Katar. Bandarísk stjórnvöld íhuga að fjölga í herliði sínu í Mið-Austurlöndum um þúsundir.

Deilur um stuðning við Úkraínu setja mark sitt á leiðtogafund Evrópusambandsins, og líka áhrifin sem átökin í Mið Austurlöndum hafa á orkuverð í álfunni.

Nauðsynlegt er að bálstofan í Fossvogi fái áframhaldandi undanþágu svo líkbrennsla leggist ekki af, að mati framkvæmdastjóra hjá Kirkjugörðum Reykjavíkurprófastdæma.

Íslenska karlalandsliðið í handbolta mætir Svíþjóð í vináttuleik að Hlíðarenda í kvöld

Daglegur þáttur um stór og lítil fréttamál í umsjón Inga Freys Vilhjámssonar og Ingvars Þórs Björnssonar.

Í þætti dagsins er sjónum beint að verðhækkunum á mat og hvort æskilegt sé að lækka virðisaukaskatt á matvöru – alla vega tímabundið – eins og nágrannaríki okkar ætla eða íhuga að gera. Rætt er við Þórólf Matthíasson, prófessor emeritus í hagfræði, og Finnbjörn A. Hermannsson, forseta ASÍ.

Umsjón: Ingvar Þór Björnsson

Bryndís Björgvinsdóttir setur upp garðhanskana.

Í þáttunum er fræjum sáð og fróðleik um hvers kyns gróður mokað upp. Fjallað er um garða, skóga, umhirðu og græn svæði – og ekki síst gæðastundirnar í náttúrunni.

Í þessum þriðja þætti er fjallað um samvinnu mismunandi tegunda í skógum – hvoru tveggja út frá vísindum og ævintýrum.  Rætt er um jákvæð skynáhrif og leyndardóma skógarins. Þátturinn stendur í samhengi við Alþjóðadag skóga. Viðmælendur sinna skógarumhirðu, starfa fyrir skógræktarfélög eða við rannsóknir á skógarumhverfinu.

Umsjón: Una Margrét Jónsdóttir.

Á þessu ári eru liðin 100 ár frá því að skáldsagan "The Great Gatsby" - "Gatsby hinn mikli" - eftir F. Scott Fitzgerald kom út í Bandaríkjunum árið 1925. Þetta er ein frægasta skáldsaga 20. aldar og þykir lýsa sérlega vel andblæ áranna upp úr 1920. Sagan fjallar um Jay Gatsby, dularfullan auðkýfing sem er alltaf að halda stórveislur. Það er ungur nágranni hans, Nick Carraway, sem segir söguna, en smám saman kemst hann að sannleikanum um fortíð Gatsbys og að ástæðunni fyrir því að hann berst svo mikið á. Í þættinum "Á tónsviðinu" verða lesin brot úr skáldsögunni í þýðingu Atla Magnússonar og leikin lög sem nefnd eru í sögunni, en dægurlög þriðja áratugarins virðast oft hljóma í bakgrunni hennar. Má þar nefna lög eins og "The Sheik of Araby", "Ain´t we got fun" og "It´s three o´clock in the morning". Umsjón með þættinum hefur Una Margrét Jónsdóttir og lesari er Gunnar Hansson.

Einstaklingar héðan og þaðan leika tónlist að eigin vali í þáttaröð frá vetrinum 2013-2014

Einstaklingar héðan og þaðan leika tónlist að eigin vali í þáttaröð frá vetrinum 2013-2014

Umsjón: Guðrún Eva Mínervudóttir

Útvarpsfréttir.

Þáttur fyrir áhugafólk um listir og menningu. Ljósi varpað á það sem efst er á baugi hverju sinni, menningin nær og fjær skoðuð frá ólíkum sjónarhornum og skapandi miðlar settir undir smásjána.

Umsjón: Halla Harðardóttir og Melkorka Ólafsdóttir.

Samsýningin Auðlindagarðar fjallar um venslin á milli stóriðju og stafrænna innviða samtímans, þar sem stórar ákvarðanir um náttúruauðlindir eru teknar í sterílu skrifstofuumhverfi og sú náttúra sem flest okkar sjá er á skjáhvílum vinnutölvanna okkar. Listamennirnir, þau Agnes Ársælsdóttir, Hrafkell Tumi Georgsson, Sölvi Halldórsson og Eleni Iermia, vinna staðbundið inn í Slökkvistöðina, sem var áður hluti af Áburðarverksmiðju ríkisins. Við lítum þar við í síðari hluta þáttar. Tumi Árnason fjallar um nýafstaðna tónleika Caput hópsins í tilefni af 100 ára fæðingarafmæli Jóns Nordal. Og við komum við í Höggmyndagarðinum þar sem myndlistarkonan Ragnheiður Sigurðardóttir Bjarnason sýnir um þessar mundir skúlptúra sem hún kallar Tilfinningasteina, en þeir eru afsprengi rannsóknar hennar á tilfinningalegum orðaforða, sem hún segist ekki vera neitt sérstaklega góð í sjálf.

Popp og pólitík

Umsjón: Kristján Guðjónsson og Lóa Björk Björnsdóttir.

Hver er munurinn á því að deita á Íslandi og í Bandaríkjunum? Við berum okkur saman við Bandaríkjamenn í gegnum afþreygingarefnið sem við neytum, en menningin og aðstæður í ástarleit hafa mótast út frá gjörólíkum forsendum. Birna Gustafsson kynfræðingur, talar við okkur frá Brooklyn.

Einar Már Jónsson, rithöfundur, flytur okkur pistil um sögukennslu og framfararhyggju. Og Fríða Þorkelsdóttir rifjar upp galara, starfsheiti úr dystópíunni Love Star etir Andra Snæ, og segir frá South Park þætti.

Fréttir

Fréttir

Illviðri hefur gengið yfir landið í dag, samgöngur gengu úr skorðum og enn er hætt við ofanflóðum á Norðurlandi og Vestfjörðum.

Lektor í hagfræði telur geta orðið snúið að semja, fari svo að forsendur kjarasamninga bresti.

Danir fluttu sprengiefni og blóð úr blóðbönkum til Grænlands vegna ótta við hernaðarátök við Bandaríkin þegar Grænlandskrísan stóð sem hæst í janúar.

Áform stjórnvalda um uppbyggingu hjúkrunarrýma eru metnaðarfull að mati framkvæmdastjóra Samtaka fyrirtækja í velferðarþjónustu. Samhliða sé þó nauðsynlegt að tryggja mönnun.

Það var söngur og gleði á Droplaugarstöðum í Reykjavík í dag þegar Gerda M. Guðmundsson hélt upp á 100 ára afmælið sitt.

Umsjón: Andri Yrkill Valsson og Ævar Örn Jósepsson

Tæknimaður: Mark Eldred

Stjórn útsendingar: Nanna Guðrún Sigurðardóttir

Fréttir og fréttaskýringar í útvarpi, þar sem kafað er dýpra í málin, þau sett í stærra samhengi og skýringa leitað.

Nokkur vel valin lög

frá Veðurstofu Íslands

Dánarfregnir.

Hljóðritun á sýningu sýningu í Prinzregenten-leikhúsinu í München, 30. nóv. á liðnu ári.

Í aðalhlutverkum:

Zampa: Julien Dran.

Kamilla: Hélène Carpentier.

Alfons: Cyrille Dubois.

Bæverski útvarpskórinn syngur og Útvarpshljómsveitin í München leikur;

Erik Nielsen stjórnar.

Umsjón hefur Una Margrét Jónsdóttir.

frá Veðurstofu Íslands

Svanhildur Óskarsdóttir les sálmana í hljóðritun frá árinu 1998.

Árið 1944 var tekinn upp sá siður hjá Ríkisútvarpinu að lesa alla Passíusálma Hallgríms Péturssonar á föstunni.

Um litróf mannlífsins. Okkur er ekkert mannlegt óviðkomandi. Alla virka daga milli kl. 11-12 á Rás 1.

netfang: mannlegi@ruv.is

Umsjón: Guðrún Gunnarsdóttir og Gunnar Hansson.

Tannverndarvikan 2026 er einmitt þessa vikuna, Góð munnheilsa alla ævi er yfirskrift vikunnar í ár. Þó munnheilsa sé auðvitað mikilvæg á öllum stigum lífsins þá er í ár lögð sérstök áhersla á börn og ungmenni og áhrif nikótíns og koffíns á tennur og munnheilsu. Íris Þórsdóttir, tannlæknir í Vestmannaeyjum og nefndarmaður í Fræðslunefnd Tannlæknafélags Íslands kom í þáttinn í dag og sagði betur frá þessu og talaði einnig um munnþurrk hjá eldra fólki, sem getur komið til af margvíslegum orsökum en getur ýtt undir tannskemmdir.

Gleym mér ei styrktarfélag var stofnað árið 2013 af þremur konum, Önnu Lísu Björnsdóttur, Þórunni Pálsdóttur og Hrafnhildi Hafsteinsdóttur, en sameiginleg reynsla þeirra af missi á meðgöngu færði þær saman með það að markmiði að styðja betur við foreldra sem missa barn á meðgöngu, í fæðingu og fljótlega eftir hana. Félagið hefur stækkað á þessum árum sem eru liðin síðan en tilgangurinn er enn sá sami. Sigrún Kristínar Valsdóttir kom til okkar í dag og sagði okkur betur frá félaginu, áherslu á gamlar sorgir í samverustundum sem félagið hefur staðið fyrir, hópastarfið og fleira.

Svo voru það Mannlegu samskiptin með Valdimari Þór Svavarssyni ráðgjafa. Í dag talaði Valdimar um meðvirkni og barnauppeldi. Þar var af nógu að taka.

Tónlist í þættinum í dag:

Lover Girl / Laufey (Laufey og Spencer Stewart)

Eitt af blómunum / Benni Hemm Hemm og Páll Óskar (Benedikt Hermann Hermannsson og Páll Óskar Hjálmtýsson)

Cairo vibe / Ásgeir Ásgeirsson (Ásgeir Ásgeirsson)

Stúlkan / Todmobile (Þorvaldur Bjarni Þorvaldsson, texti Andrea Gylfadóttir)

UMSJÓN: GUÐRÚN GUNNARSDÓTTIR OG GUNNAR HANSSON

Popp og pólitík

Umsjón: Kristján Guðjónsson og Lóa Björk Björnsdóttir.

Hver er munurinn á því að deita á Íslandi og í Bandaríkjunum? Við berum okkur saman við Bandaríkjamenn í gegnum afþreygingarefnið sem við neytum, en menningin og aðstæður í ástarleit hafa mótast út frá gjörólíkum forsendum. Birna Gustafsson kynfræðingur, talar við okkur frá Brooklyn.

Einar Már Jónsson, rithöfundur, flytur okkur pistil um sögukennslu og framfararhyggju. Og Fríða Þorkelsdóttir rifjar upp galara, starfsheiti úr dystópíunni Love Star etir Andra Snæ, og segir frá South Park þætti.