Bæn og hugleiðing að morgni dags.

Björn Þór Sigbjörnsson og Þórunn Elísabet Bogadóttir fylgja hlustendum inn í daginn, skýra baksvið frétta og ræða við áhugavert fólk um Ísland og umheiminn.

Áform Háskóla Íslands um að fjölga nemum í heilbrigðisgreinum eru í uppnámi - og þar með sjálfbærni íslensks heilbrigðiskerfis til framtíðar. Unnur Anna Valdimarsdóttir, forseti heilbrigðisvísindasviðs Háskóla Íslands og Sædís Sævarsdóttir forseti læknadeildar, komu á Morgunvaktina og ræddu þetta.

Forsetakosningar verða haldnar í Úganda á morgun, fimmtudag. Þórhildur Ólafsdóttir sagði okkur frá kosningunum og ýmsu í tengslum við þær. Lokað hefur verið fyrir internetið og ýmislegt gert til að hindra stjórnarandstæðinga.

Svo fórum við þúsund ár aftur í tímann og forvitnuðumst um lífið og tilveruna í Rangárþingi til forna. Út frá loftmyndum hefur Árni Einarsson líffræðingur og fornvistfræðingur gert sér býsna glögga grein fyrir staðháttum, búskap, kornrækt og áveitukerfum á Njáluslóð.

Tónlist:

Maria João Pires - Impromptus D 935 [1827] : No.3 in B flat major. Thema. Andante - Variations I-V.

Tord Gustavsen Trio - Piano interlude - Meditation.

Ragnheiður Gröndal og hljómsveit Sigmars Þórs Matthíassonar - Nú sefur jörðin.

07:30

Útvarpsfréttir.

08:30

Gestir úr öllum kimum þjóðfélagsins deila sögu sinni með hlustendum. Umsjón: Sigurlaug M. Jónasdóttir.

Umsjón: Halldóra Björnsdóttir.

Veðurstofa Íslands.

Umsjón: Kristján Kristjánsson.

Um litróf mannlífsins. Okkur er ekkert mannlegt óviðkomandi. Alla virka daga milli kl. 11-12 á Rás 1.

netfang: mannlegi@ruv.is

Umsjón: Guðrún Gunnarsdóttir og Gunnar Hansson.

Samtök grænkera á Íslandi standa fyrir Veganúar sem er hafinn. Samtökin leggja áherslu á að búa til sem minnstan núning í daglegu lífi fólks og hvetja því til þess að fólk byrji á að prófa að skipta út kunnuglegum hráefnum í sínu mataræði, frekar en að umturna því alveg yfir nótt. Anna Hulda Ólafsdóttir, verkfræðingur og yfirmaður loftslagsþjónustu og aðlögunar hjá Veðurstofu Íslands, er í stjórn samtakanna en hún hefur verið vegan frá 2015. Hún kom í þáttinn og sagði okkur frá sinni vegferð og hún hefur til dæmis velt mikið fyrir sér hvernig veganismi virkar fyrir fólk sem er í íþróttum eða í mikilli þjálfun, enda hefur hún verið keppnismanneskja í CrossFit lengi.

„Bríet, blómin og Hannes“ er yfirskrift dagskrár sem verður flutt í Hannesarholti laugardaginn 24. jan. í tilefni þess að í ár eru 170 ár frá því að Bríet Bjarnhéðinsdóttir fæddist. Dagskráin fjallar um vináttu Bríetar, kvenréttindakonu, blaðamanns og ritstjóra Kvennablaðsins og Hannesar Hafstein, fyrsta ráðherra Íslands. Æska þeirra og kjör voru ólík og því magnað hvernig lífsþræðir þeirra spunnust saman, meðan bæði lifðu, en vinátta þeirra og samstarf hafði mikil áhrif á þróun kvenréttinda á Íslandi. Ásdís Skúladóttir, leikstjóri og handritshöfundur kom í þáttinn ásamt Eddu Þórarinsdóttur leikkonu.

Tónlist í þættinum:

Vonarströnd / Íkorni (Stefán Örn Gunnlaugsson)

I have a dream / Abba (Benny Anderson og Björn Ulvaeus)

It was you / Norah Jones (Norah Jones)

UMSJÓN: GUÐRÚN GUNNARSDÓTTIR OG GUNNAR HANSSON

Dánarfregnir.

Yfirlit hádegisfrétta kl. 12 virka daga.

Fólk úr ýmsum áttum flytur stuttar hugleiðingar sem tengjast sama umfjöllunarefni.

Uppástand. Þema: Inngilding. Sara Rós Kristinsdóttir, eigandi Lífsstefnu og þáttastjórnandi hlaðvarpsins 4. vaktin ásamt Lóu Ólafsdóttur.

Íslenskt lag eða tónverk.

Útvarpsfréttir.

Fjölgað verður í herliði Dana á Grænlandi á næstunni, segir varnarmálaráðherra Danmerkur. Utanríkisráðherrar Danmerkur og Grænlands hitta varaforseta og utanríkisráðherra Bandaríkjanna í Washington í dag á fundi þar sem mikið er talið í húfi.

Íranar eru tilbúnir að gera árásir á herstöðvar Bandaríkjanna í nágrannalöndum sínum ef Bandaríkin skerast í leikinn í blóðugum mótmælum sem geisa í Íran. Mannréttindasamtök segja að á þriðja þúsund hafi verið drepnir í mótmælunum.

Niðurstöður Gerðardóms í kjaradeilu flugumferðarstjóra eru súrsætar segir formaður flugumferðarstjóra.

Dósent við kennaradeild Háskólans á Akureyri gagnrýnir orð Ingu Sæland, nýs mennta- og barnamálaráðherra, um lestrarkennslu barna; ráðherra skorti læsi á málefni ráðuneytisins.

Bið eftir augasteinaaðgerð hefur lengst töluvert síðustu ár; á fjórða þúsund hefur beðið í meira en ár.

Ásgeir Jónsson hefur bæst í hóp seðlabankastjóra sem heita stuðningi við bandaríska seðlabankastjórann.

Enginn hefur enn boðið sig fram til formennsku í Framsóknarflokknum. Kjósa nýjan formann eftir mánuð.

Tveimur talmeinafræðingum á Reykjalundi hefur verið sagt upp. Þjónustunni verður útvistað í hagræðingarskyni.

90 prósent landsmanna voru ánægð með Áramótaskaupið. Það er mesta ánægja síðan Maskína hóf mælingar á viðhorfi til Skaupsins.

Júlía Sylvía Gunnarsdóttir og Manuel Piazza keppa í dag á EM í listdansi á skautum. Þetta er í annað sinn sem parið keppir á Evrópumóti.

Daglegur þáttur um stór og lítil fréttamál í umsjón Inga Freys Vilhjámssonar og Ingvars Þórs Björnssonar.

Seinni hálfleikur er að hefjast á þingi. Nefndir þingsins komu saman núna á mánudaginn og klukkan þrjú í dag er fyrsti þingfundur á nýju ári. Við ræðum stóru málin og stöðuna.

Viðmælendur:

Erna Björg Sverrisdóttir, aðalhagfræðingur Arion banka

Jóhanna Vigdís Hjaltadóttir, fréttamaður

Umsjón: Ingvar Þór Björnsson

Opin og gagnrýnin umræða um vísindi, nýsköpun, umhverfi, fréttir og samfélagsmál.

Netfang: samfelagid@ruv.is

Tónlist frá ýmsum tímum úr ólíkum héruðum Djasslandsins. Íslenskt og erlent í bland.

Pétur Grétarsson ræðir við saxófón- og klarinettuleikarann Sölva Kolbeinsson um nýja plötu hans með Hilmari Jenssyni og Magnúsi Trygvasyni Elíassen. Einnig er rætt um glímuna við tónlistina, götin í hlustuninni og margt fleira.

Í þættinum er leikin tónlist sem Vilhjálmur Vilhjálmsson, Anna Vilhjálms og Þuríður Sigurðardóttir sungu ásamt Hljómsveit Magnúsar Ingimarssonar í útvarpsþáttum 1966 og 1967. Sum þessara laga komu út á hljómplötunni Fundnar hljóðritanir.

Endurflutt er viðtal sem Heimir Hannesson tók við Margréti frá Öxnafelli, sem var miðill og milligöngukona Friðriks huldulæknis við mennska sjúklinga hans. Viðtalið var hljóðritað í ársbyrjun 1960.

Umsjón hefur Jónatan Garðarsson.

(Áður á dagskrá 1998)

Útvarpsfréttir.

Þáttur fyrir áhugafólk um listir og menningu. Ljósi varpað á það sem efst er á baugi hverju sinni, menningin nær og fjær skoðuð frá ólíkum sjónarhornum og skapandi miðlar settir undir smásjána.

Umsjón: Halla Harðardóttir og Melkorka Ólafsdóttir.

Popp og pólitík

Umsjón: Kristján Guðjónsson og Lóa Björk Björnsdóttir.

Fréttir

Fréttir og fréttaskýringar í útvarpi, þar sem kafað er dýpra í málin, þau sett í stærra samhengi og skýringa leitað.

Nokkur vel valin lög

frá Veðurstofu Íslands

Dánarfregnir.

Hljóðritun frá tónleikum kammerkórsins Cappella Amsterdam og píanóleikarans Juliens Libeers sem fram fóru í De Bijloke tónlistarmiðstöðinni í Ghent í Belgíu 30. nóvember sl.

Tónleikarnir báru yfirskriftina Speglun/ Miroirs og á efnisskrá voru verk eftir Maurice Ravel, Gabriel Faure, Francis Poulenc, George Gershwin og Ēriks Ešenvalds.

Stjórnandi: Daniel Reuss.

Umsjón: Bergljót Haraldsdóttir.

Opin og gagnrýnin umræða um vísindi, nýsköpun, umhverfi, fréttir og samfélagsmál.

Netfang: samfelagid@ruv.is

Hrafn Gunnlaugsson las píslarsögu séra Jóns Magnússonar (1610-1696) í stuttum lestrum í Víðsjá rásar 1 árið 2000 undir liðnum Lesið fyrir þjóðina.

frá Veðurstofu Íslands

Um litróf mannlífsins. Okkur er ekkert mannlegt óviðkomandi. Alla virka daga milli kl. 11-12 á Rás 1.

netfang: mannlegi@ruv.is

Umsjón: Guðrún Gunnarsdóttir og Gunnar Hansson.

Samtök grænkera á Íslandi standa fyrir Veganúar sem er hafinn. Samtökin leggja áherslu á að búa til sem minnstan núning í daglegu lífi fólks og hvetja því til þess að fólk byrji á að prófa að skipta út kunnuglegum hráefnum í sínu mataræði, frekar en að umturna því alveg yfir nótt. Anna Hulda Ólafsdóttir, verkfræðingur og yfirmaður loftslagsþjónustu og aðlögunar hjá Veðurstofu Íslands, er í stjórn samtakanna en hún hefur verið vegan frá 2015. Hún kom í þáttinn og sagði okkur frá sinni vegferð og hún hefur til dæmis velt mikið fyrir sér hvernig veganismi virkar fyrir fólk sem er í íþróttum eða í mikilli þjálfun, enda hefur hún verið keppnismanneskja í CrossFit lengi.

„Bríet, blómin og Hannes“ er yfirskrift dagskrár sem verður flutt í Hannesarholti laugardaginn 24. jan. í tilefni þess að í ár eru 170 ár frá því að Bríet Bjarnhéðinsdóttir fæddist. Dagskráin fjallar um vináttu Bríetar, kvenréttindakonu, blaðamanns og ritstjóra Kvennablaðsins og Hannesar Hafstein, fyrsta ráðherra Íslands. Æska þeirra og kjör voru ólík og því magnað hvernig lífsþræðir þeirra spunnust saman, meðan bæði lifðu, en vinátta þeirra og samstarf hafði mikil áhrif á þróun kvenréttinda á Íslandi. Ásdís Skúladóttir, leikstjóri og handritshöfundur kom í þáttinn ásamt Eddu Þórarinsdóttur leikkonu.

Tónlist í þættinum:

Vonarströnd / Íkorni (Stefán Örn Gunnlaugsson)

I have a dream / Abba (Benny Anderson og Björn Ulvaeus)

It was you / Norah Jones (Norah Jones)

UMSJÓN: GUÐRÚN GUNNARSDÓTTIR OG GUNNAR HANSSON

Popp og pólitík

Umsjón: Kristján Guðjónsson og Lóa Björk Björnsdóttir.