Bæn og hugleiðing að morgni dags.

Björn Þór Sigbjörnsson og Þórunn Elísabet Bogadóttir fylgja hlustendum inn í daginn, skýra baksvið frétta og ræða við áhugavert fólk um Ísland og umheiminn.

Bogi Ágústsson settist við Heimsgluggann og fjallaði um erlend málefni. Við fjölluðum um Rússland, rússneskt skip sem hefur verið kyrrsett á Svalbarða og það að Þjóðverjar segi Rússa bera ábyrgð á áformaðri árás á flugvöllin í Leipzig. Við komum líka við í bæði Danmörku og Svíþjóð og einnig í breska þinginu.

Réttað verður víða um helgina og von á gangnamönnum með safnið af heiðum í dag og á morgun. Við heyrðum í Helga Páli Gíslasyni, bónda á Höllustöðum og fjallskilastjóra sem varið hefur síðustu dögum á Auðkúluheiði.

Svo var talað um skap - gott og vont - og veltum fyrir okkur hvað ræður skapferli okkar. Já og getum við komið okkur í gott skap? Og hvað er til ráða ef lundin er þung. Helena Jónsdóttir sálfræðingur talaði um það.

07:30

Útvarpsfréttir.

08:30

Gestir úr öllum kimum þjóðfélagsins deila sögu sinni með hlustendum. Umsjón: Sigurlaug M. Jónasdóttir.

Morgunleikfimi með Halldóru Björnsdóttur.

Veðurstofa Íslands.

Umsjón: Kristján Kristjánsson.

Um litróf mannlífsins. Okkur er ekkert mannlegt óviðkomandi. Alla virka daga milli kl. 11-12 á Rás 1.

netfang: mannlegi@ruv.is

Umsjón: Guðrún Gunnarsdóttir og Gunnar Hansson.

Á laugardaginn fagnar Hótel- og matvælaskólinn í MK 30 ára afmæli sínu. Viðburðurinn er hluti af afmælishaldi skólans og markar mikilvægan áfanga í sögu hans. Með þessu vill forsvarsfólk skólans kynna starfsemi Hótel- og matvælaskólans, efla tengsl við gesti og samstarfsaðila og skapa ánægjulega samverustund fyrir alla aldurshópa. Það verður opið hús og fjölbreytt og fjölskylduvæn dagskrá í boði. Gestir geta fylgst með keppnum, heimsótt matarmarkað, kynnt sér fyrirtæki og samstarfsaðila, notið matar og tekið þátt í ýmiss konar afþreyingu. Við fengum til okkar góða gesti frá skólanum, nemann Janus Þorsteinsson Roelfs og kennarana Dóru Svavarsdóttur og Hinrik Carl Ellertsson, sem einnig er deildarstjóri.

Og það verður líka gaman í Hafnarfirði um helgina því á bókasafninu á annarri hæðinni í Firðinum verður haldin í þriðja sinn hátíðin Heimar og himingeimar sem er búninga- og leikjahátíð þar sem saman kemur áhugafólk um búninga af öllum tegundum, allt frá búningum sem byggja á sögulegum grunni yfir í búninga úr vísindaskáldsögum eins og til dæmis Hringadrottinssögu og Stjörnustríðsmyndunum. Unnur Helga Möller viðburðarstjóri kom í þáttinn og sagði frá.

Jónatan Garðarson verður áfram með okkur á fimmtudögum og fræðir okkur um íslenskt tónlistarfólk. Í dag sagði hann okkur frá Gunnari Þórðarsyni, sem lést í sumar. Jónatan rak magnaðan feril Gunnars frá því að hann byrjaði að spila kornungur á gítar, svo auðvitað hljómsveitirnar hans Hljómar, Trúbrot, Río tríó, Ðe lónlí blú bojs, og fleiri, sólóplöturnar og öll lögin sem hann hefur samið sem við öll þekkjum. Jóntan sagði okkur betur frá þessu í dag.

Tónlist í þættinum:

Það reddast / Ríó Tríó (Gunnar Þórðarsson, texti Jónas Friðrik)

Allt í fína / Raggi Bjarna og Katrín Halldóra og Karl Orgeltríó (Karl Olgeirsson)

Bláu augun þín / Hljómar (Gunnar Þórðarson, Ólafur Gaukur Þórhallsson)

Þitt fyrsta bros / Pálmi Gunnarsson (Gunnar Þórðarson, Ólafur Haukur Símonarson)

UMSJÓN: GUNNAR HANSSON OG GUÐRÚN GUNNARSDÓTTIR

Dánarfregnir.

Yfirlit hádegisfrétta kl. 12 virka daga.

Fólk úr ýmsum áttum flytur stuttar hugleiðingar sem tengjast sama umfjöllunarefni.

Íslenskt lag eða tónverk.

Útvarpsfréttir.

Rúmur helmingur flugmanna segist í könnun FÍA hafa sofnað við störf. Samgöngustofa metur niðurstöður könnunar á þreytu flugmanna í starfi og hvort bregðast þurfi við.

Heimurinn stendur frammi fyrir hættulegum öfgum í veðri, segir framkvæmdastjóri Sameinuðu þjóðanna. El Niño verður öflugra í ár en nokkru sinni samkvæmt nýju mati Alþjóðaveðurfræðistofnunarinnar.

Yfirlögregluþjónn hjá embætti ríkislögreglustjóra segir tillögur að lengingu hámarksgæsluvarðahlds í sex mánuði í samræmi við reynslu lögreglu af rannsóknum flókinna sakamála síðustu ár.

Gloria Steinem, ein af þekktustu baráttukonum fyrir jafnrétti og femínisma í Bandaríkjunum, er látin, 92 ára að aldri.

Stjórnvöld í Frakklandi ætla að skera upp herör gegn hraðtísku og leggja gjald á flíkur frá tískurisum eins og Shein, Temu og AliExpress. Gjaldið er frá hálfri evru fyrir nærföt upp í tólf fyrir jakka.

Risa-borgarísjakar lóna úti fyrir Hrauni á Skaga. Þeir brotna úr stórri íseyju sem kemur frá Grænlandi og hafa verið áberandi við strendur landsins í sumar.

Listi yfir þjóðarleiðtoga og aðra gesti sem verða við útför Haraldar Noregskonungs í næstu viku verður ekki birtur af öryggisástæðum.

Ljósanótt var sett í hellidembu í Keflavík í morgun.

Knattspyrnusamband Íslands hefur keypt hitapulsu á 40 milljónir. Hún heldur Laugardalsvelli leikfærum á veturna. Framkvæmdastjóri KSÍ segir þetta spara tugi milljóna, sambandið hefur leigt pulsuna dýrum dómum.

Daglegur þáttur um stór og lítil fréttamál í umsjón Inga Freys Vilhjámssonar og Ingvars Þórs Björnssonar.

Eitt stærsta mögulega skattamál Íslandssögunnar er nú á borði skattayfirvalda. Skatturinn hefur sent nokkrum bílaleigum hér á landi bréf og sagt þeim frá því að til skoðunar sé að krefja einhverjar þeirra um virðisaukaskatt af tekjum þeirra vegna sölu á vátryggingum aftur í tímann.

Ef Skatturinn endurákvarðar skattgreiðslur þessara bílaleiga getur heildarupphæðin numið allt að 25 milljörðum króna.

KPMG er að vinna fyrir nokkrar af stærstu bílaleigum landsins í málinu. Lögfræðingurinn Kristinn Jónasson, segir að bílaleigurnar hafi verið í góðri trú í málinu og að þæt hafa leitað ráðgjafar hjá bæði Skattinum og skattasérfræðingum í málinu. Rætt er við Kristinn um deiluna við Skattinn.

Umsjón: Ingi Freyr Vilhjálmsson

Í þættinum Skólinn sem fauk fjallar Björg Aðalheiður Jónsdóttir um atburð sem er greyptur í minni fjölskyldu hennar og margra annarra Hnífsdælinga. Afi Bjargar, faðir hennar og systkini hans tvö voru meðal kennara og nemenda í miðri kennslustund að morgni dags í febrúar 1953 þegar hvifilvindur skall á barnaskólanum í Hnífsdal með þeim afleiðingum að húsið tókst á loft og splundraðist í allar áttir. Atburðurinn hafði djúp sálræn áhrif á samfélagið og sumir eru enn að fást við afleiðingarnar.

Umsjón og dagskrárgerð: Björg Aðalheiður Jónsdóttir og Gígja Hólmgeirsdóttir.

Viðmælendur: Ósk Hannesdóttir, Elenóra Ásgeirsdóttir, Sigrún Vernharðsdóttir, Kristján Kristjánsson, Elísabet Kristjánsdóttir, Guðmundur Tryggvi Sigurðsson, Gunnar Jóhannes Hermannsson og Jóna Sigurðardóttir. Auk þeirra Elín Björk Jónasdóttir veðurfræðingur.

Lestur: Ragnheiður Steindórsdóttir

Umsjón: Una Margrét Jónsdóttir.

Í þættinum verður leikin tónlist eftir Inu Boyle, en hún var írsk, fædd árið 1889 og dó 1967. Hún var eitt af merkustu tónskáldum Írlands á fyrri hluta 20. aldar, en bjó mestalla sína ævi við talsvert mikla einangrun á sveitasetrinu Bushey Park, skammt frá borginni Enniskerry í Wicklow á Írlandi. Þótt hún reyndi að koma verkum sínum á framfæri voru þau flest óflutt og óþekkt þar til núna á síðustu árum. Mörg verka hennar hafa nú verið hljóðrituð í fyrsta skipti og vakið athygli. Í þættinum verða flutt nokkur af sönglögum Boyle, þáttur úr fiðlukonsert hennar og söngverkið „Still falls the rain“ við ljóð eftir Edith Sitwell sem lýsir loftárásunum á London árið 1940. Umsjón með þættinum hefur Una Margrét Jónsdóttir, en lesarar eru Gunnar Hansson og Þorgerður E. Sigurðardóttir.

Umsjónarfólk segir frá tímabili í ævi sinni og leikur tónlist sem endurspeglar tímann eða atburði sem sagt er frá.

Tónlist í þættinum:

Hver á sér fegra föðurland - Kór Langholtskirkju

Botnía - Ómar Ragnarsson

Smaladrengurinn/Út um græna grundu - Guðmundur Jónsson

Twist and shout - The Beatles

Eight days a week - The Beatles

Abide with me - The King's Singers

Ver hjá mér Herra - Anna Pálína Árnadóttir

Sem kóngur ríkti hann - Þrjú á palli

Whole Lotta Love - Led Zeppelin

Immigrant song - Led Zeppelin

Black Night - Deep Purple

Paranoid - Black Sabbath

Imagine - John Lennon

Útvarpsfréttir.

Þáttur fyrir áhugafólk um listir og menningu. Ljósi varpað á það sem efst er á baugi hverju sinni, menningin nær og fjær skoðuð frá ólíkum sjónarhornum og skapandi miðlar settir undir smásjána.

Umsjón: Halla Harðardóttir og Melkorka Ólafsdóttir.

Popp og pólitík

Umsjón: Kristján Guðjónsson og Lóa Björk Björnsdóttir.

Fréttir

Fréttir og fréttaskýringar í útvarpi, þar sem kafað er dýpra í málin, þau sett í stærra samhengi og skýringa leitað.

Nokkur vel valin lög

Nokkur vel valin lög

Lagalistinn:

Einar Guðmundsson - Við höfnina.

Emilía Rós Sigfúsdóttir, Katie Elizabeth Buckley - 15 Intermezzo úr Dimmalimm (1967/1969).

Wonder, Stevie - Living for the city.

Stórsveit Reykjavíkur, Bogomil Font, Stefanía Svavarsdóttir - 19 Unforgettable.

frá Veðurstofu Íslands

Dánarfregnir.

Umfjöllun um tónleika Sinfóníuhljómsveitar Íslands sem í kjölfar þáttarins hljóma í beinni útsendingu Rásar 1 úr Eldborg Hörpu.

Í þættinum eru brot úr viðtölum Péturs Grétarssonar við stjórnanda kvöldsins - Barböru Hannigan og tónskáldið Huga Guðmundsson um nýtt verk hans - Undark.

Hlekkur á heildarviðtal Péturs Grétarssonar við Barböru Hannigan:

https://youtu.be/To0XC3ni7Fk

Hlekkur á heildarviðtal Péturs Grétarssonar við Huga Guðmundsson:

https://youtu.be/RhC1ErDuW1c

Bein útsending frá upphafstónleikum starfsársins undir stjórn Barböru Hanningan, nýs aðalhjómsveitarstjóra og listræns stjórnanda Sinfóníuhljómsveitar Íslands.

Á efnisskrá:

- From the Steeples and the Mountains eftir Charles Ives.

- Undark eftir Huga Guðmundsson - frumflutningur.

- 4:33 eftir John Cage.

- Sinfónía nr. 1 eftir Gustav Mahler.

Stjórnandi: Barbara Hanningan.

Kynnir: Pétur Grétarsson.

Hlekkur á viðtal Péturs Grétarssonar við Barböru Hannigan í heild:

https://youtu.be/To0XC3ni7Fk

Hlekkur á viðtal Péturs Grétarssonar við Huga Guðmundsson í heild:

https://youtu.be/RhC1ErDuW1c

Í þættinum Skólinn sem fauk fjallar Björg Aðalheiður Jónsdóttir um atburð sem er greyptur í minni fjölskyldu hennar og margra annarra Hnífsdælinga. Afi Bjargar, faðir hennar og systkini hans tvö voru meðal kennara og nemenda í miðri kennslustund að morgni dags í febrúar 1953 þegar hvifilvindur skall á barnaskólanum í Hnífsdal með þeim afleiðingum að húsið tókst á loft og splundraðist í allar áttir. Atburðurinn hafði djúp sálræn áhrif á samfélagið og sumir eru enn að fást við afleiðingarnar.

Umsjón og dagskrárgerð: Björg Aðalheiður Jónsdóttir og Gígja Hólmgeirsdóttir.

Viðmælendur: Ósk Hannesdóttir, Elenóra Ásgeirsdóttir, Sigrún Vernharðsdóttir, Kristján Kristjánsson, Elísabet Kristjánsdóttir, Guðmundur Tryggvi Sigurðsson, Gunnar Jóhannes Hermannsson og Jóna Sigurðardóttir. Auk þeirra Elín Björk Jónasdóttir veðurfræðingur.

Lestur: Ragnheiður Steindórsdóttir

frá Veðurstofu Íslands

Um litróf mannlífsins. Okkur er ekkert mannlegt óviðkomandi. Alla virka daga milli kl. 11-12 á Rás 1.

netfang: mannlegi@ruv.is

Umsjón: Guðrún Gunnarsdóttir og Gunnar Hansson.

Á laugardaginn fagnar Hótel- og matvælaskólinn í MK 30 ára afmæli sínu. Viðburðurinn er hluti af afmælishaldi skólans og markar mikilvægan áfanga í sögu hans. Með þessu vill forsvarsfólk skólans kynna starfsemi Hótel- og matvælaskólans, efla tengsl við gesti og samstarfsaðila og skapa ánægjulega samverustund fyrir alla aldurshópa. Það verður opið hús og fjölbreytt og fjölskylduvæn dagskrá í boði. Gestir geta fylgst með keppnum, heimsótt matarmarkað, kynnt sér fyrirtæki og samstarfsaðila, notið matar og tekið þátt í ýmiss konar afþreyingu. Við fengum til okkar góða gesti frá skólanum, nemann Janus Þorsteinsson Roelfs og kennarana Dóru Svavarsdóttur og Hinrik Carl Ellertsson, sem einnig er deildarstjóri.

Og það verður líka gaman í Hafnarfirði um helgina því á bókasafninu á annarri hæðinni í Firðinum verður haldin í þriðja sinn hátíðin Heimar og himingeimar sem er búninga- og leikjahátíð þar sem saman kemur áhugafólk um búninga af öllum tegundum, allt frá búningum sem byggja á sögulegum grunni yfir í búninga úr vísindaskáldsögum eins og til dæmis Hringadrottinssögu og Stjörnustríðsmyndunum. Unnur Helga Möller viðburðarstjóri kom í þáttinn og sagði frá.

Jónatan Garðarson verður áfram með okkur á fimmtudögum og fræðir okkur um íslenskt tónlistarfólk. Í dag sagði hann okkur frá Gunnari Þórðarsyni, sem lést í sumar. Jónatan rak magnaðan feril Gunnars frá því að hann byrjaði að spila kornungur á gítar, svo auðvitað hljómsveitirnar hans Hljómar, Trúbrot, Río tríó, Ðe lónlí blú bojs, og fleiri, sólóplöturnar og öll lögin sem hann hefur samið sem við öll þekkjum. Jóntan sagði okkur betur frá þessu í dag.

Tónlist í þættinum:

Það reddast / Ríó Tríó (Gunnar Þórðarsson, texti Jónas Friðrik)

Allt í fína / Raggi Bjarna og Katrín Halldóra og Karl Orgeltríó (Karl Olgeirsson)

Bláu augun þín / Hljómar (Gunnar Þórðarson, Ólafur Gaukur Þórhallsson)

Þitt fyrsta bros / Pálmi Gunnarsson (Gunnar Þórðarson, Ólafur Haukur Símonarson)

UMSJÓN: GUNNAR HANSSON OG GUÐRÚN GUNNARSDÓTTIR

Popp og pólitík

Umsjón: Kristján Guðjónsson og Lóa Björk Björnsdóttir.