Bæn og hugleiðing að morgni dags.

Björn Þór Sigbjörnsson og Þórunn Elísabet Bogadóttir fylgja hlustendum inn í daginn, skýra baksvið frétta og ræða við áhugavert fólk um Ísland og umheiminn.

Dagbjört Hákonardóttir, þingmaður Samfylkingar, og Guðlaugur Þór Þórðarson, þingmaður Sjálfstæðisflokksins, komu til okkar í byrjun dags. Síðar í dag munu þau ásamt öðrum í utanríkismálanefnd Alþingis ræða tillöguna um þjóðaratkvæðagreiðslu um viðræður um aðild að Evrópusambandinu.

Edda Austmann, skólastjóri Tónskólans í Reykjavík, kom svo til okkar. Annasamir dagar eru að baki í tónlistarskólum, uppskeruhátíðin Nótan nýafstaðin og barnamenningarhátíð stendur enn. Hún ræddi um tónlistarskólana í Reykjavík og stöðu þeirra, en niðurskurðarkrafa þar undanfarin ár þýðir að biðlistar eru langir og lengjast.

Magnús Lyngdal sagði okkur frá þýska tónskáldinu Carl Orff og hans þekktasta verki - Carmina Burana.

Tónlist frá útsendingarlogg:

Ragnar Bjarnason, Hljómsveit Ragnars Bjarnasonar - H-lagið 26.05.1968.

Heiða Eiríks - Ó kisa mín.

07:30

Útvarpsfréttir.

.

08:30

Í þættinum eru atburðir og málefni líðandi stundar skoðaðir í ljósi sögunnar. Umsjón: Vera Illugadóttir.

Í þættinum er fjallað um stríð Rússneska keisaradæmisins við smáþjóðina Sirkassa í Kákasusfjöllum á nítjándu öld, sem lauk með miklu blóðbaði og því að nær allir Sirkassar voru hraktir af heimahögum sínum.

Morgunleikfimi með Halldóru Björnsdóttur.

Veðurstofa Íslands.

Umsjón: Svanhildur Jakobsdóttir.

Um litróf mannlífsins. Okkur er ekkert mannlegt óviðkomandi. Alla virka daga milli kl. 11-12 á Rás 1.

netfang: mannlegi@ruv.is

Umsjón: Guðrún Gunnarsdóttir og Gunnar Hansson.

Haukur Holm fréttamaður, öllu heldur fyrrverandi fréttamaður, hefur yfir 40 ára reynslu á þeim vettvangi en er nú hættur, nýorðin sjötugur. Haukur vann lengst af á fréttastofu Stöðvar 2 og Bylgjunnar en þar áður meðal annars á Alþýðublaðinu, Vikublaðinu Reykjavík og nú síðast hér á fréttastofu RÚV. Við fórum auðvitað aftur í tímann með Hauki, á æskuslóðirnar og upphaf fréttamannaferilsins, til dæmis viðtal hans við Leonard Cohen, sem var hans fyrsta verkefni í faginu.

Matarspjallið með Sigurlaugu Margréti var svo auðvitað á sínum stað og í dag skoðuðum við aðeins Eldhúsbókina og svo gáfum við snittubrauðinu gaum, hvernig á að baka það og margvíslegum notagildum þess.

Tónlist í þættinum í dag:

Vorátak / Söngflokkurinn í Mosfellsbæ, Diddú, Hafdís Huld o.fl. (Thorbjörn Egner, texti Hafdís Huld)

Banger / Virgin Orchestra (Stefanía Pálsdóttir, Rún Árnadóttir og Starri Holm, texti Stefanía Pálsdóttir)

Democracy / Leonard Cohen (Leonard Cohen)

UMSJÓN: GUÐRÚN GUNNARSDÓTTIR OG GUNNAR HANSSON

Dánarfregnir.

Yfirlit hádegisfrétta kl. 12 virka daga.

Fólk úr ýmsum áttum flytur stuttar hugleiðingar sem tengjast sama umfjöllunarefni.

Uppástand, þema: SUMAR. Heimir Björn Janusarson garðyrkjumaður.

Íslenskt lag eða tónverk.

Útvarpsfréttir.

Starfsfólki Matvælastofnunnar hefur verið hrint og það barið við störf. Yfirdýralæknir segir hafa færst í aukana að starfsmenn séu áreittir og jafnvel beittir ofbeldi við eftirlitsstörf og fjölskyldum þeirra hótað.

Framleiðsla er hafin að nýju í annarri af tveimur kerlínum Norðuráls á Grundartanga. Forstjórinn á von á að álverið verði komið í fulla framleiðslu í lok júlí.

Donald Trump er sagður vilja reka Spán úr NATO og hætta að viðurkenna Falklandseyjar sem breskt yfirráðasvæði, í refsiskyni fyrir ónægan stuðning við stríðsrekstur Bandaríkjanna í Íran.

Ekkert hefur spurst til Íslendings á sextugsaldri í nær tvær vikur, frá því hann fór af flugvelli í Búdapest í Ungverjalandi.

Þingmaður Hezbollah-hreyfingarinnar segir ekkert vit í að framlengja vopnahlé Ísraels og Líbanons. Íranskir og pakistanskir ráðamenn hafa rætt um vopnahlésviðræður við Bandaríkin.

Samherjamálið sýnir fram á spillingu í Namibíu en ekki á Íslandi segir fjármálaráðherra. Listamaðurinn Odee beindi spjótum sínum aftur að Samherja í vikunni – þrátt fyrir breskan dómsúrskurð.

Fiskeldissjóður hefur úthlutað rúmum hálfum milljarða króna til innviðaframkvæmda í sex sveitarfélögum. Í Farðabyggð verða fjármunir nýttir til virkja sólarorku og kynda fótboltahöll á Reyðarfirði.

Grísk yfirvöld hafa skilgreint fjölda stranda sem viðkvæm svæði og takmarkað aðgang ferðamanna að þeim. Bann við sólhlífum og -bekkjum á að vernda seli og sjófugla.

Besta deild kvenna í fótbolta hefst í kvöld. Íslandsmeistarar Breiðabliks hefja tímabilið á leik gegn Þrótti.

Daglegur þáttur um stór og lítil fréttamál í umsjón Inga Freys Vilhjámssonar og Ingvars Þórs Björnssonar.

Í dag beinum við sjónum okkar að stöðu prentsmiðja og prentiðnaðar á Íslandi í ljósi gjaldþrots Ísafoldar sem greint var frá í vikunni. Rætt er við Georg Pál Skúlason, formann Grafíu, sem áður hét Félag bókagerðarmanna, og Önnu Leu Friðriksdóttur, sem er formaður Félags íslenskra bókaútgefenda.

Umsjón: Ingvar Þór Björnsson

Pétur Magnússon hittir fólk þar sem það er statt.

Í dag köfum við dýpra ofan íslenska barmenningu og rekjum sögu handverkskokteilgerðar í Reykjavík til fyrsta barþjónsins á Slippbarnum.

Við ræðum við Teit Riddermann Schiöth, forseta barþjónaklúbbs Íslands, Leó Snæfeld, íslandsmeistara í kokteilgerð, og Ásgeir Má Björnsson, kokteilbarþjón.

Veraldarvefur tónlistarinnar. Lagasyrpur héðan og þaðan úr víðri veröld.

Við heyrum aftur sögurnar sem sagðar voru í þáttaröðinni Sögum af landi, sem var á dagskrá Rásar 1 frá árinu 2015-2023. Þar var flakkað um landið, rætt við fólk sem hafði sögur að segja, kynntir voru áhugaverðir staðir og fréttamál líðandi stundar skoðuð - oft með nýjum augum. Efni í þættina unnu frétta- og dagskrárgerðarfólk RÚV um allt land.

Umsjón: Gígja Hólmgeirsdóttir

Þáttur frá 12. mars 2017: Í dag er viðfangsefnið þáttarins flug og flugferðir. Við kynnumst flugsögunni í flugsafninu á Akureyri og kíkjum í heimsókn í flugturninn á Ísafirði og sláumst í för með þyrlusveit landhelgisgæslunnar í leitar og björgunaræfingu.

Innslög í þáttinn unnu þau Dagur Gunnarsson Halla Ólafsdóttir og Rögnvaldur Már Helgason.

Umsjón með endurliti: Gígja Hólmgeirdóttir.

Útvarpsfréttir.

Vínil plata úr safninu dregin fram og spiluð í heild.

Vínill vikunnar er Fascinating Voyage sem Árni Egilsson gaf út 1985, en á henni leikur hann á bassa með tónlistarmönnunum Ray Brown, Jimmie Smith og Pete Jolly. Umsjón: Árni Matthíasson.

Árni Egilsson fæddist í Reykjavík 1939 og fékk snemma áhuga á tónlist. Hann byrjaði að læra á básúnu, sem entist reyndar ekki lengi, og sneri sér síðan að bassaleik sem hefur verið hans hljóðfæri upp frá því. Árni varð snemma mikill jazzáhugamaður og lék til að mynda með KK bandinu í Breiðfirðingabúð 1958 og tók þátt í að stofna Jazzklúbb Reykjavíkur ári síðar.

Að loknu námi við Tónlistarskólann í Reykjavík hélt Árni til náms í Bretlandi og það til Hamborgar, þar sem hann stundaði nám í Staatliche Hochschule für Musik. Í Bretlandi og Þýskalandi lék hann með ýmsum sinfóníuhljómsveitum og kynntist meðal annars hljómsveitarstjóranum kunna Sir John Barbirolli. Samhliða því að stýra Hallé-sinfóníuhljómsveitinni í Manchester var Barbirolli aðalstjórnandi sinfóníunnar í Houston í Bandaríkjunum á árunum 1961 til 1967 og réði Árna til hljómsveitarinnar.

André Previn tók við Houston-sinfóníuhljómsveitinni af Barbirolli og hann og Árni léku mikið saman á næstu árum og áratugum, léku meðal annars saman á Listahátíð í Reykjavík á Listahátíð á Íslandi árið 1974 ásamt söngkonunni Cleo Laine.

Árni flutti til Los Angeles 1969 og býr þar enn. Hann varð fljótlega eftirsóttur í allskyns upptökuvinnu og hefur leikið inn á hundruð hljómplatna. Hann var ekki síður eftirsóttur í upptökur fyrir kvikmyndir og sjónvarp og hefur leikið tónlist fyrir hundruð kvikmynda og grúa sjónvarpsþátta. Það þótti frétt hér heima þegar spurðist að hann léki á bassa í upphafs- og endastefi Dallas-þáttanna sem nutu mikilla vinsælda hér á landi, fyrst í Kanasjónvarpinu frá 1979 og í Ríkisútvarpinu frá 1981. Hann var einnig oft kallaður til að leika sinfóníska tónlist og frumflutti til að mynda tónverkið Niður eftir Þorkel Sigurbjörnsson, fyrsta íslenska konsertinn fyrir kontrabassa og sinfóníuhljómsveit.

Árni starfaði einnig sem kennari og var lengi prófessor í kontrabassaleik við California State-háskólann í Northridge. Á síðustu árum hefur hann líka samið talsvert af tónlist síðustu ár.

Fyrsta plata Árna var Basso Erectus sem kom út árið 1979 en eins og getið er kom Facinating Voyage út 1985 og er önnur plata Árna. Hann gaf hana út sjálfur, eins og áður er getið, en hún var einnig gefin út vestanhafs árið 1991 undir nafninu Basses Loaded.

Meðspilarar Árna á Facinating Voyage eru ekki af verri endanum. Þannig var Ray Brown einn helsti bassaleikari jazzsögunnar, lék til að mynda með Dizzy Gillespie, Art Tatum og Charlie Parker og var lengi í hljómsveit Oscars Peterson.

Á umslagi plötunnar skrifar Árni meðal annars: „Allt frá því ég byrjaði að hlusta á jass hefur Ray Brown verið átrúnaðargoð mitt. Ég á því erfitt með að lýsa tilfinningum mínum þegar hann sagði mér að hann vildi gjarnan spila með mér á þessari plötu, en „algleymi“ eða „ofsakæti“ kemst nálægt því.“

Píanóleikarinn Peter Jolly var vel þekktur og verðlaunaður jazzpíanisti og harmonikkuleikari á vesturströnd Bandaríkjanna en var líka glúrinn lagasmiður. Hann lék meðal annars með Buddy DeFranco, Art Pepper, Red Norvo, Ray Conniff og Herb Alpert.

Trommuleikarinn Jimmy Smith er ekki eins nafntogaður og Brown og Jolly, en lék þó með miklum meisturum eins og Jimmy Witherspoon, Erroll Garner, Benny Carter, Hank Jones, Eddie Lockjaw Davis, Zoot Sims, Jimmy Smith nafna sínum orgelleikara og Kenny Burrell.

Sjálfur leikur Árni á bassa að vanda en beitir boga á meðan Ray Brown plokkar strengi.

Þess má geta að Árni tileinkar plötuna André Previn og þakkar honum fyrir að hafa hvatt sig til að flytja til Los Angeles.

A-hlið plötunnar hefst með laginu Stella By Starlight eftir Victor Young. Þá kemur Body And Soul eftir Johnny Green, It Could Happen To You eftir Jimmy Van Heusen, Blues For Ray eftir Árna, sem samið er til Ray Brown, og Sigrún, sem er Litfríð og ljóshærð eftir Emil Thoroddsen í jazzbúningi.

B-hlið plötunnar hefst með Summertime eftir Hayward og Gershwin. Þar næst kemur I Remember Clifford eftir Benny Golson, þá I Love You eftir Cole Porter, Ástin, sem er útgáfa þeirra félaga á þjóðlaginu „Sofðu unga ástin mín“, og loks My Funny Valentine eftir Rodgers og Hart.

Bein útsending frá Barnamenningarhátíð í Reykjavík. Embla Bacmann ræðir við viðburðarhaldara, tónlistarfólk, unga fréttakonu og krakkana á svæðinu.

Fréttir

Oddvitar allra framboða til sveitastjórna mætast í umræðuþætti í aðdraganda kosninga 2026.

Fjórir listar eru í framboði í Borgarbyggð fyrir sveitarstjórnarkosningar í vor. Oddvitar þeirra mætast í umræðum. Þátttakendur eru Jovana Pavlovic, Borgarbyggðarlistinn, Davíð Sigurðsson, Framsóknarflokki, Sigurður Guðmundsson, Sjálfstæðisflokki og Haukur Þór Hauksson, Miðflokki.

Oddvitar allra framboða til sveitastjórna mætast í umræðuþætti í aðdraganda kosninga 2026.

Fjórir listar eru í framboði í Hveragerði fyrir sveitarstjórnarkosningar í vor. Oddvitar þeirra mætast í umræðum. Þátttakendur eru Marta Rut Ólafsdóttir, Framsóknarflokki, Ingimar Guðmundsson, Sjálfstæðisflokki, Lárus Jónsson, Okkar Hveragerði og Birgitta Ragnarsdóttir, Samfylkingu og óflokksbundnum.

frá Veðurstofu Íslands

Dánarfregnir.

Dægurflugur og söngvar frá ýmsum tímum.

Umsjón: Jónatan Garðarsson.

Fjöldi laga hafa verið samin við ljóð Halldórs Laxness í gegnum tíðina og eru nokkur þeirra dregin fram í tveimur þáttum. Gunnar Þórðarson samdi lag við ljóðið Bráðum kemur betri tíð, sem kom út á Vísnaplötunni Einu sinni var. Önnur lög sem heyrast í þættinum eru Á þjóðveginum, lag Árna Johnsen, Kveðið eftir vin minn, lag Harðar Torfasonar, Þingvallavegurinn eftir Helga R. Einarsson sem Álafosskórinn syngur, Stóð ég við Öxará, þjóðlag sem Eddukórinn syngur, Hallormsstaðaskógur, sem er í tveim útgáfum, annarsvegar erlent lag og hinsvegar lag eftir Ómar Ragnarsson. Eiríkur Bóasson flytur eigið lag við ljóðið Stríðið, Ragnheiður Gröndal syngur lag Tómasar R. Einarssonar við ljóðið Hjarta mitt, SSSól flytur eigið lag við ljóðið Þú kysstir mína hönd, Sigrún Hjálmtýsdóttir syngur lag Heimis Sindrasonar við ljóðið Þótt form þín hjúpi grafir, Þokkabót syngur um Óla fígúru og Tjarnarkvartettin syngur Vorvísu, lagið er eftir Jón Ásgeirsson. Umsjón: Jónatan Garðarsson.

Samantekt hvers þema (fimm þátta) úr örþáttaröðinni.

Upprifjun úr Uppástandi frá því í september 2022. Atli Ingólfsson, Elín Vigdís Guðmundsdóttir, Guðmundur Andri Thorsson, Guja Dögg og Hrönn Sveinsdóttir fjalla um fegurð.

Ævisaga Árna prófasts Þórarinssonar. Þórbergur Þórðarson skráði. Pétur Pétursson les í hljóðritun frá 1988

Ævisaga Árna prófasts Þórarinssonar. Fagurt mannlíf. Þórbergur Þórðarson skráði. Pétur Pétursson byrjar lesturinn.

Þátturinn var fyrst á dagskrá 30. mars 1988.

frá Veðurstofu Íslands

Um litróf mannlífsins. Okkur er ekkert mannlegt óviðkomandi. Alla virka daga milli kl. 11-12 á Rás 1.

netfang: mannlegi@ruv.is

Umsjón: Guðrún Gunnarsdóttir og Gunnar Hansson.

Haukur Holm fréttamaður, öllu heldur fyrrverandi fréttamaður, hefur yfir 40 ára reynslu á þeim vettvangi en er nú hættur, nýorðin sjötugur. Haukur vann lengst af á fréttastofu Stöðvar 2 og Bylgjunnar en þar áður meðal annars á Alþýðublaðinu, Vikublaðinu Reykjavík og nú síðast hér á fréttastofu RÚV. Við fórum auðvitað aftur í tímann með Hauki, á æskuslóðirnar og upphaf fréttamannaferilsins, til dæmis viðtal hans við Leonard Cohen, sem var hans fyrsta verkefni í faginu.

Matarspjallið með Sigurlaugu Margréti var svo auðvitað á sínum stað og í dag skoðuðum við aðeins Eldhúsbókina og svo gáfum við snittubrauðinu gaum, hvernig á að baka það og margvíslegum notagildum þess.

Tónlist í þættinum í dag:

Vorátak / Söngflokkurinn í Mosfellsbæ, Diddú, Hafdís Huld o.fl. (Thorbjörn Egner, texti Hafdís Huld)

Banger / Virgin Orchestra (Stefanía Pálsdóttir, Rún Árnadóttir og Starri Holm, texti Stefanía Pálsdóttir)

Democracy / Leonard Cohen (Leonard Cohen)

UMSJÓN: GUÐRÚN GUNNARSDÓTTIR OG GUNNAR HANSSON

Bein útsending frá Barnamenningarhátíð í Reykjavík. Embla Bacmann ræðir við viðburðarhaldara, tónlistarfólk, unga fréttakonu og krakkana á svæðinu.