Bæn og hugleiðing að morgni dags.

Björn Þór Sigbjörnsson og Þórunn Elísabet Bogadóttir fylgja hlustendum inn í daginn, skýra baksvið frétta og ræða við áhugavert fólk um Ísland og umheiminn.

Fyrir helgi bárust fréttir af þróun á nýrri tegund einhvers konar allsherjarbóluefnis í Bandaríkjunum. Þetta er reyndar ekki bóluefni eins og Ásgeir Haraldsson, prófessor í barnalækningum og yfirlæknir, sagði frá í þættinum. Ásgeir ræddi þessar spennandi rannsóknir og ýmislegt fleira.

Uppbygging er fyrirhuguð á Króksfjarðarnesi, bæði hafa fengist styrkir til uppbyggingar matvælaseturs og til að stofna þróunarfélag. Sigríður Ó. Kristjánsdóttir, framkvæmdastjóri Vestfjarðarstofu, sagði frá.

Vitundarvakning fyrir Einstök börn er í þessari viku, en rúmlega 900 börn og ungmenni hér á landi eru í félaginu og með sjaldgæfan og alvarlegan sjúkdóm eða heilkenni. Guðrún Helga Harðardóttir framkvæmdastjóri samtakanna kom í þáttinn.

Tónlist:

Carpenters - Rainy days and mondays.

Carpenters - (They long to be) Close to you.

Carpenters - Superstar.

07:30

Útvarpsfréttir.

08:30

Gestir úr öllum kimum þjóðfélagsins deila sögu sinni með hlustendum. Umsjón: Sigurlaug M. Jónasdóttir.

Morgunleikfimi með Halldóru Björnsdóttur.

Veðurstofa Íslands.

Dægurflugur og söngvar frá ýmsum tímum.

Umsjón: Jónatan Garðarsson.

Leikin eru nokkur lög frá ýmsum tímum sem hafa annaðhvort verið samin við ljóð eða þá að lagasmiðir hafa leitað til skálda um að yrkja söngkvæði. Lögin í þættinum eru Lítill fugl, ljóðið eftir Örn Arnarson, í túlkun Ernu Gunnarsdóttur og Íslenskt ástarljóð, ljóðið eftir Vilhjálm frá Skáholti, í túlkun Helga Björnssonar, bæði lögin eftir Sigfús Halldórsson. Herbergið mitt og Fallvölt rós, ljóðin eftir Vilhjálm frá Skáholti og lögin eftir Arnar Sigurbjörnsson. Brimkló annast flutning laganna. Jesús Kristur og ég, ljóðið eftir Vilhjálm frá Skáholti, lagið eftir Magnús Eiríksson, Mannakorn flytur. Vorkvæði um Ísland eftir Jón Óskar, Allt verður minning þín, ljóð eftir Vigdísi Grímsdóttur, Karl Tómasson flytur bæði lögin. Þegar ég praktíseraði og Kvæðið um pennann, bæði ljóðin eftir Tómas Guðmundsson og lögin eftir Þormar Ingimarsson. Pálmi Gunnarsson syngur fyrra lagið en Ríó tíó flytur seinna lagið. Umsjón: Jónatan Garðarsson.

Dánarfregnir.

Yfirlit hádegisfrétta kl. 12 virka daga.

Fólk úr ýmsum áttum flytur stuttar hugleiðingar sem tengjast sama umfjöllunarefni.

Umfjöllunarefnið er öryggi. Hrefna Lind Ásgeirsdóttir hugbúnaðarverkfræðingur.

Íslenskt lag eða tónverk.

Útvarpsfréttir.

Daglegur þáttur um stór og lítil fréttamál í umsjón Inga Freys Vilhjámssonar og Ingvars Þórs Björnssonar.

Í dag beinum við sjónum okkar út í geim - að mögulegu lífi annars staðar en á jörðinni okkar. Donald Trump Bandaríkjaforseti hefur nefnilega skipað alríkisstofnunum, meðal annars varnarmálaráðuneytinu, að yfirfara og birta öll gögn og upplýsingar sem tengjast óþekktum fljúgandi fyrirbærum og geimverum. Rætt er við Sævar Helga Bragason.

Umsjón: Ingvar Þór Björnsson

Helgir dómar eru gripir gerðir úr líkamsleifum heilagra manna eða öðrum hlutum sem hafa með einum eða öðrum hætti komist í snertingu við dýrlinga. Þeir gegna mikilvægu hlutverki í helgihaldi og trúarsiðum kaþólikka. Flís úr krossi Krists, bein úr hinu og þessu helgu fólki, brot úr innyflum þeirra eða snifsi úr klæðum og blóðdreitlar úr fyrrum páfum í litlum flöskum eru dæmi um helga dóma. Griprirnir eru gjarnan varðveittir inni í altaristöflum kaþólskra kirkja en finnast sömuleiðis í einkaeigu fólks. Í þessum þætti kynnir Anna Gyða Sigurgísladóttir sér safn helgra dóma á Íslandi.

Sígild og samtímatónlist frá ýmsum tímum. Íslenskt og erlent í bland.

Þáttur um bókmenntir, bæði hér heima og úti í heimi. Hlustendum er fylgt í gegnum lestur athyglisverðra bókmenntaverka og rætt við höfunda, útgefendur og fræðimenn um stefnur, strauma, tákn og tilvísanir.

Umsjón: Jóhannes Ólafsson.

Franski rithöfundurinn Alexandre Dumas er miðpunktur þáttarins í dag. Hann er langfrægastur fyrir bækurnar Greifinn af Monte Cristo, Skytturnar þrjár og Maðurinn með járngrímuna. En hann skrifaði heilan haug af öðrum bókum og leikritum, enda var hann lengi vel með her skósveina sem skrifuðu fyrir hann og með honum.

Saga hans er líka svo áhugaverð, hann fæddist skömmu eftir aldamótin 1800 þegar allt var á stjórnmálalegum suðupunkti í Frakklandi eftir byltinguna; Napóleon, aftur yfir í konung, svo aftur Napóleon. Faðir Dumas barðist í byltingunni og var síðar virtur hershöfðingi í franska hernum. Hann fæddist í frönsku nýlendunni Santki Dominík í Vestur-Indíum, þar sem nú er Haítí. Faðir hans var franskur aðalsmaður, hvítur þrælahaldari en móðir hans var þræll hans, svört kona af óþekktum afrískum uppruna. Alexandre Dumas ólst upp föðurlaus og í sárafátækt hjá móður sinni og varð svo einn afkastamesti og frægasti rithöfundur Frakka fyrr og siðar. Faðirinn sem hann fékk ekki að kynnast var samt goðsögn í augum Dumas og var hann innblástur að mörgum af persónunum í bókunum. Bækur Dumas, sem sumar fara að nálgast 200 ára aldur, eru enn þá gríðarlega vinsælar og mikið þýddar og Dumas er á topplista yfir mest þýddu höfunda sögunnar. Sögurnar hafa líka orðið reglulega innblástur fyrir bíó, sjónvarp og leikhús. Ein þessara bóka, Greifinn af Monte Cristo, verður einna mest í brennidepli í dag.

Viðmælendur: Ragnhildur Helgadóttir, Sigurjón Bergþór Daðason og Guðrún Kristinsdóttir.

Útvarpsfréttir.

Þáttur fyrir áhugafólk um listir og menningu. Ljósi varpað á það sem efst er á baugi hverju sinni, menningin nær og fjær skoðuð frá ólíkum sjónarhornum og skapandi miðlar settir undir smásjána.

Umsjón: Halla Harðardóttir og Melkorka Ólafsdóttir.

Popp og pólitík

Umsjón: Kristján Guðjónsson og Lóa Björk Björnsdóttir.

Fréttir

Fréttir og fréttaskýringar í útvarpi, þar sem kafað er dýpra í málin, þau sett í stærra samhengi og skýringa leitað.

Nokkur vel valin lög

frá Veðurstofu Íslands

Dánarfregnir.

Útsending frá 100 ára afmælistónleikum ungverska tónskáldsins György Kurtág í Búdapest 19.febrúar 2026.

Á dagskrá er fjölbreytt frumsamin tónlist Kurtágs auk útsetninga hans á verkum eftir Bach og Haydn.

Umsjón: Pétur Grétarsson.

Flytjendur:

Víkingur Heiðar Ólafsson, píanó

Halla Oddný Magnúsdóttir, píanó

Csaba Klenyán, klarinet (og bassatromma)

Maté Szücs, víóla

Pablo Márquez, gítar

Danubia hljómsveitin

Stjórnandi: Markus Stenz

Efnisskrá:

1

György Kurtág (1926) - Twittering, from 'Jatékok, Book 1'

2

Johann Sebastian Bach (1685-1750) - Sonatina, from 'Gottes Zeit ist die allerbeste Zeit, BWV 106'

3

György Kurtág (1926) - Excerpts from 'Játékok'

4

Johann Sebastian Bach (1685-1750) - Air, from 'Orchestral Suite No. 3 in D, BWV 1068'

5

György Kurtág (1926) - Excerpts from 'Játékok'

6

Joseph Haydn (1732-1809) - Adagio, from 'String Quartet No. 60 in G, op. 76/1, Hob. III:75 ('Erdödy')'

7

György Kurtág (1926) - Hommage à Robert Schumann, op. 15d, for clarinet, viola and piano

8

György Kurtág (1926) - …quasi una fantasia…, op. 27/1

9

György Kurtág (1926) - Grabstein für Stefan, op. 15c

10

György Kurtág (1926) - Stele, op. 33

11

György Kurtág (1926) - Excerpts from 'Játékok'

12

Johann Sebastian Bach (1685-1750) - Air, from 'Orchestral Suite No. 3 in D, BWV 1068'

13

György Kurtág (1926) - Excerpts from 'Játékok'

14

György Kurtág (1926) - Twittering, from 'Jatékok, Book 1'

15

Johann Sebastian Bach (1685-1750) - Sonatina, from 'Gottes Zeit ist die allerbeste Zeit, BWV 106'

Helgir dómar eru gripir gerðir úr líkamsleifum heilagra manna eða öðrum hlutum sem hafa með einum eða öðrum hætti komist í snertingu við dýrlinga. Þeir gegna mikilvægu hlutverki í helgihaldi og trúarsiðum kaþólikka. Flís úr krossi Krists, bein úr hinu og þessu helgu fólki, brot úr innyflum þeirra eða snifsi úr klæðum og blóðdreitlar úr fyrrum páfum í litlum flöskum eru dæmi um helga dóma. Griprirnir eru gjarnan varðveittir inni í altaristöflum kaþólskra kirkja en finnast sömuleiðis í einkaeigu fólks. Í þessum þætti kynnir Anna Gyða Sigurgísladóttir sér safn helgra dóma á Íslandi.

Skáldsaga Halldórs Laxness um hinn 18 ára gamla Stein Elliða kom út árið 1927 þegar Halldór var sjálfur 25 ára gamall.

Þessi saga um leit ungs manns að eigin lífsskoðunum þótti marka tímamót í íslenskri bókmenntasögu.

Valdimar Örn Flygenring las söguna fyrir útvarpið árið 1991.

Í 5., 6. og 34. lestri les Bára Lyngdal Magnúsdóttir ásamt Valdimar Erni og í 7. og 8. lestri les Guðrún S. Gísladóttir ásamt Valdimar.

frá Veðurstofu Íslands

Svanhildur Óskarsdóttir les sálmana í hljóðritun frá árinu 1998.

Árið 1944 var tekinn upp sá siður hjá Ríkisútvarpinu að lesa alla Passíusálma Hallgríms Péturssonar á föstunni.

Um litróf mannlífsins. Okkur er ekkert mannlegt óviðkomandi. Alla virka daga milli kl. 11-12 á Rás 1.

netfang: mannlegi@ruv.is

Umsjón: Guðrún Gunnarsdóttir og Gunnar Hansson.

Það virðist vera sem gufu- eða gusuæði sé runnið á Íslendinga. Framundan er ferðalag sem farið verður í maí og þemað í þessari ferð eru sánur og það verður farið til Eistlands, Lettlands og Finlands og þar verða allskonar mismunandi sánumeðferðir, t.d. með nuddi og dekri inni í sánunum. Leifur Wilberg Orrason og Jura Aku hafa verið að gusa saman í Sækoti, þar sem þau hafa haldið sánagusur. Við ræddum um sánur, gusur, fargufur og alla þessa sánumenningu sem er að myndast á Íslandi.

Helga Lára Þorsteinsdóttir safnstjóri RÚV emur til okkar annan hvern mánudag með gullmola af safni RÚV. Í tilefni þess að í gær var konudagurinn haldinn hátíðlegur dró Helga Lára fram úr safninu stuttan fréttaauka sem var fluttur þann 30.júní árið 1950, eða fyrir 76 árum, þar sem ræddust við tvær merkilegar konur; fréttakonan Margrét Indriðadóttir og Margrét Tryggvadóttir húsmóðir. Þar segir frá orlofsferð húsmæðra úr Vestur Húnavatnssýslu um Suðurland.

Svo var Örn Úlfar Sævarsson texta- og hugmyndasmiður og spurningahöfundur, lesandi vikunnar í Mannlega þættinum í þetta sinn. Hann sagði okkur frá því hvaða bækur hann hefur verið að lesa undanfarið og hvaða bækur og höfundar hafa haft mest áhrif á hann í gegnum tíðina. Örn Úlfar talaði um eftirfarandi bækur og/eða höfunda:

Jötunsteinn e. Andra Snæ Magnason

Vegur allrar veraldar e. Sigríði Hagalín

Passíusálmarnir e. Hallgrím Pétursson

Tónlist í þættinum í dag

Leikur að vonum / Ólafur Þórarinsson (Ólafur Þórarinsson, texti Jónas Friðrik)

Regndropar falla við hvert fet/ Engilbert Jensen (Burt Bacharah, texti Þorsteinn Eggertsson) 1970

Dúddi rádd'okkur heilt / Stuðmenn og Eggert Þorleifsson (Egill Ólafsson, Sigurður Bjóla Garðarsson og Valgeir Guðjónsson)

UMSJÓN: GUÐRÚN GUNNARSDÓTTIR OG GUNNAR HANSSON

Popp og pólitík

Umsjón: Kristján Guðjónsson og Lóa Björk Björnsdóttir.