Að „sampla“ í tónlist merkir að fá að láni hljóðbrot úr eldra lagi. Þessi aðferð hefur tíðkast í rúm fjörutíu ár, sérstaklega í hipphoppi, þar sem bassalínur og hljómar úr eldri diskólögum og fönki voru lengi grunnurinn að tónlistinni sem var rappað við, en er útbreidd í nær allri popptónlist samtímans.
Í þessari þáttaröð segir Atli Bollason sögu þessarar aðferðar - tónklippilistarinnar -
frá árdögum hennar í módernískri tónlist fimmta áratugarins, gegnum hipphopp níunda áratugarins
Velt er upp lögfræðilegum álitamálum, en tónklippilistin hefur reynt mjög á
höfundarréttarlög. Tónklippilistin er einnig sett í samhengi við póstmódernískar kenningar um textatengsl og spurt hvort endurvinnsla af þessu tagi sé leikur að innantómum vísunum
sem endurspegli óhæfi til að fást við eigin samtíma, eða hvort hún komi á hugmyndafræðilegum tengslum við verkin sem á undan fóru í því skyni að varpa nýju, fersku og merkingarbæru ljósi á nútíðina.
Hvernig kallast tónklippilistin á við sambærilegar aðferðir í myndlist og bókmenntum? Hver er munurinn á því að nota þekkt hljóðbrot og óþekkt? Hver er framtíð tónklippilistar þegar hægt er að framleiða „ímynduð hljóðbrot“ í einni svipan með aðstoð gervigreindar?
Samplerar á viðráðanlegu verði komu fram árið 1985. Samhliða hipphoppinu voru ýmsir listamenn að nota þessa nýju græju til að takast á við fjöldamenninguna og ögra með meðvituðum hætti stífum höfundarréttarlögum. Sumir þeirra hafa tengingar við myndlistarheiminn.
* John Oswald, Illegal Art, Negativland, Christian Marclay … textatengsl, dauði höfundarins og
fæðing [hlustandans]: Roland Barthes, Julia Kristeva
