Grænir fingur - Spilari RÚV

Grænir fingur

Herdís í Fornhaga

Herdís Pálsdóttir frá Fornhaga í Hörgárdal fór ung til Noregs og nam garðyrkju. Þrátt fyrir annasaman búskap og barnauppeldi stofnaði hún garðyrkjustöð og hefur verið

óþreytandi við að leiðbeina löndum sínum um refilstigu ræktunarmála alla tíð. Nú er hún á áttræðisaldri en lætur samt ekki deigan síga. Hún er nú "nestor" íslenskrar garðyrkju, margfróð og frásagnarglöð.

Þátturinn var fyrst á dagskrá 5. september 1990.

Birt

30. ágúst 2021

Aðgengilegt til

1. jan. 2035

Grænir fingur

Þáttaröð frá árunum 1989-1990 um garða og gróður. Velt fyrir sér tilgangi þess að hafa garð og hvernig óskir eiga að rætast í garðinum. Umsjón: Hafsteinn Hafliðason. Stjórn og kvikmyndun: Baldur Hrafnkell Jónsson.

Þættir

Haustið i garðinum

Farið í Grasagarð Reykjavíkur. Jóhanna Þormar, garðyrkjufræðingur tekin tali um fræsöfnun, haustsáningu og skýlingu gróðurs.

Haustgróðursetning

Fjallað um gróðursetningu garðplantna og haustlauka.

Pottaplöntur

Heimsókn í pottaplöntusafn Garðyrkjuskóla ríkisins undir leiðsögn Kristínar Þórðardóttur garðyrkjufræðings og umsjónarmanns safnsins. Hún gefur góð ráð um val á pottaplöntum og umhirðu…

Ræktun í nýju ljósi

Íslenskur landbúnaður breytir um svip. Kynslóðin sem skilaði af sér véltækum túnum, áveitum og framræslu horfir með velþóknun á skjólbelti ungu bændanna. Rætt við hjónin Eymund Magnússon…

Limgerðisplöntur og lokaði garðurinn

Fjallað um trjágróður til skjóls og gefnar uppástungur um val heppilegra plantna í limgerði og lág skjólgerði.

Hraunkot í Lóni

Í Lónssveit austan Hornafjarðar stendur bærinn Hraunkot, dálítið utan alfaraleiðar. Umhverfi bæjarins er í senn stórbrotið og fagurt og ekki spillir gróðurvin sú sem húsfreyjan Sigurlaug…

Stór garður í sveit

Magna Gunnarsdóttir er húsfreyja á Egilsstöðum á Héraði ásamt bónda sínum hefur hún ræktað upp unaðsreit sem er líklega stærsti skrúðgarður Íslands í einkaeign. Á tveggja hektara…

Herdís í Fornhaga

Herdís Pálsdóttir frá Fornhaga í Hörgárdal fór ung til Noregs og nam garðyrkju. Þrátt fyrir annasaman búskap og barnauppeldi stofnaði hún garðyrkjustöð og hefur verið

Garðar á Vestfjörðum

Á Vestfjörðum eru víða fagrir garðar og sumir frægir svo sem Skrúður á Núpi ellegar Símonsgarður á Ísafirði.

Stálpuð tré

Í þessum þætti er farið yfir eðli ýmissa trjátegunda sem völ er á hérlendis og sýnt hvers má vænta af þeim þegar þau eru orðin 30-100 ára gömul. Nauðsynleg vitneskja fyrir þá sem…

Garðhúsgögn

Í þessum þætti er athugað eitt og annað sem finna má á markaðnum af garðhúsgögnum. Talað er við Eyjólf Pálsson húsgagnahönnuð um garðhúsgögn almennt og eins hittum við að máli tvo…

Nokkur einær sumarblóm

Í þessum þætti er fjallað um einær sumarblóm, tegundaúrval og valkosti. Undir lok þáttarins er litið inn í litla garðinn þar sem sett er upp létt skjólgirðing.

Garðar á Akranesi

Mörgum finnst Akranes gróðursnauður bær. En það er síður en svo þótt skilyrði til garðræktar séu þar erfið. Litið er á nokkra fallega garða á Akranesi og talað er við Oddgeir Þ. Árnason…

Krydd er kjarni fæðunnar

Í þessum þætti er fjallað um jurtir til bragðbætis og heilsubótar.

Almenningsgarðar og útivistarsvæði

Ekki hafa allir yfir eigin garði að ráða. Samt eiga allir möguleika á að njóta þess að vera út í görðum í snertingu við náttúruna. Almenningsgarðar og útivistarsvæði standa okkur opin.

Útigrill, útfærsla og notkun

Glóðarsteiking skapar oft skemmtilega samverustund í garðinum. Í þættinum fjallar Hilmar B. Jónsson matreiðslumeistari um helstu tegundir grilltækja og gefur ýmis góð ráð varðandi…

Gróðurval og hellulögn

Rætt við Mörthu C. Björnsson garðyrkjufræðing um gróðurval og

Matjurtagarðurinn

Umfangsmiklar tilraunir á útiræktun grænmetis fara fram á Hvanneyri í Borgarfirði. Þessar tilraunir eru gerðar með heimilisgarða í huga fremur en atvinnubúskap. Magnús Óskarsson kennari…

Heimsókn til garðyrkjuáhugafólks

Í hópi garðyrkjuáhugafólks eru hjónin Stella Guðmundsdóttir og Róbert Arnfinnsson leikari. Við förum í heimsókn til þeirra til að þiggja góð ráð og Róbert sýnir okkur safnhauginn sinn…

Steinhleðslur og steinhæðir

Fjallað um undirstöðuatriði velheppnaðs verks. Rætt við Pétur Jónsson, landslagsarkitekt um steina og hellulagnir í görðum.

Lokaði garðurinn

Hafist handa við gerð lokaðs smágarðs. Unaðsreitur heimsóttur á Álftanesi og rætt við Carl Brand og Hlín Eiríksdóttur sem ræktað hafa sérstæðan garð í hrauninu.

Efni til garðbygginga

Staurar, skjólgirðingar, hellur og annað sem til þarf er skoðað í fylgd Auðar Sveinsdóttur landslagsarkitekts. Einnig eru skoðaðir Appeldorn túlipanar hjá Hafsteini Hafliðasyni og…

Eplatrén í blóma

Til eru menn sem ekkert láta aftra sér við að rækta garðinn sinn, þó skilyrðin séu á mörkum hins mögulega. Sigurður Eiríksson, eldhugi á Hvammstanga ræktar sín jólaepli sjálfur og…

Hvar á að byrja?

Það vefst fyrir mörgum að byrja á réttum enda. Rætt við Steinþór Einarsson skrúðgarðyrkjumeistara um heppilega verkaskipan í nýjum görðum sem grónum.

Hvað er mold?

Í þessum þætti eru íslenskar jarðvegstegundir til umræðu og þeir möguleikar sem þær bjóða,upp á;. mór, leir, sandur eða eitthvað þar á milli. Rætt við Ara Trausta Guðmundsson jarðfræðing…

Form, rými og skuggar

Fjallað um samspil efnis og aðferðar; form, rými og skugga. Hvað tekur augað trúanlegt? Rætt við tvo myndlistarmenn, Tryggva Ólafsson listmálara og Hallstein Sigurðsson myndhöggvara.

Sáning sumarblóma

Sáning og uppeldi á sumarblómum. Sýnd eru einföld handbrögð við sáningu og rætt við Jón Kristófer Amarson, garðyrkjustjóra, Ræktunarstöð Reykjavíkurborgar í Laugardal.

Veðurfar og vaxtarskilyrði

Víða hamlar veðurfar garðræktinni og landið skiptist í vaxtarsvæði.

Hönnun lítilla garða

Rætt við Auði Sveinsdóttur, Áslaugu Traustadóttur, Guðmund R. Sigurðsson og Jón H. Björnsson landslagsarkitekta.

Haustlaukar

Áður fyrr voru fífill og sóley fyrstu vorboðarnir en nú hafa laukblómin leyst þau af hólmi. Þau bregðast skjótar við geislum vorsólarinnar. Í þættinum sýnir Hafsteinn okkur hvernig…

Uppskeran

Uppskerutiminn stendur nú sem hæst og garðyrkjumenn njóta ávaxta erfiðis síns. Hildur Hákonardóttir og Þór Vigfússon i Ölfusinu finna not fyrir margar aðrar plöntur en þær sem þau

Heimsókn til garðyrkjumanns

Í þessum þætti er farið i heimsókn til Þórhalls Jónssonar. Garðurinn hans er orðinn landskunn listasmiði. Garðar þurfa ekki að vera stórir

Sveppir

Í þessum þætti er litið inn i matarbúr móður náttúru. Farið er með Lenu Bergmann, sem er fædd og uppalin i Rússlandi, í Heiðmörkina. Hún fræðir okkur um nýtingu sveppa til matar og…

Rósir

Í þessum þætti er rætt við reyndan rósaræktunarmann, Kristján Jóhannesson. Rósir eru kröfuharðar á sólskin og blíðviðri, en gróðurskálar eru að verða algengir við híbýli okkar og eru…

Blómaskreytingar

Margir hafa áhuga á að notfæra sér blómskrúð sumarsins í blómavasana. Í þessum þætti sýnir blómaskreytingamaðurinn Uffe Balslev okkur hvað er hægt að gera úr garðablómum og gefur okkur…

Bonsai tré

Í þessum þætti er fjallað um ræktun dvergtrjáa að japönskum hætti. Bonsai listgreinin hefur breiðst út á Vesturlöndum. Rætt er við Pál Kristjánsson og hann fræðir okkur um undirstöðuatriði…

Ræktun við sumarbústaði

Sumarbústaðabyggðir hafa risið hér og þar um landið undanfarin ár. Þórður Þ. Þorbjamarson, borgarverkfræðingur er heimsóttur í

Blómstrandi pottaplöntur

Í þessum þætti er fjallað um blómstrandi pottaplöntur einkum pelargóníur og talað við Svanbjörtu Þorleifsdóttur.

Pöddur og plágur

Blaðlýs og allskonar skordýralirfur eru meðal óboðinna gesta í plöntunum okkar. Dr. Jón Gunnar Ottósson skordýra- og skógliffræðingur segir okkur hvernig sé best að bregðast við

Ræktun óvenjulegra plantna

Í þessum þætti er farið til Aðalsteins Símonarsonar, garðyrkjubónda á Laufskálum í Borgarfirði og talað við hann um ræktun kaktusa og ýmissa annarra óvenjulegra plantna hér á norðurslóðum.

Lífræn ræktun

Þessi þáttur fjallar um lífræna ræktun. Hvað er lífræn ræktun? Er hún lausnin á mengunarvandanum eða bara sérviska nokkurra? Talað er við Þórð Halldórsson, garðyrkjumann á Sólheimum…

Plöntuker

Garðyrkjumenn plöntuvinarins Ramses III faraós í Egyptalandi ræktuðu plöntur í kerjum og krúsum og var því auðvelt að færa garðinn úr stað. Alla tíð síðan hafa þessir farandgarðar…

Vorkoman

Við fylgjumst með vorkomunni í garðinum og hugað er að plöntuvali og gróðursetningu. Ekki allir hafa garð, sumir hafa aðeins svalakassa. Svalakassar eru ekki allir þar sem þeir eru…

Lífið í moldinni

Bakteríur og sveppir viðhalda hringrásinni i lífkerfinu. Þessi þáttur fjallar um samlíf sveppa oq trjáa. Talað er við Sigurbjöm Einarsson jarðvegsliffræðing um þýðingu svepparóta fyrir…

Skjólgróður

Þessi þáttur er um skjólið sem skapast af gróðri og hvers vegna það er að rækta tré og runna. Einnig sýnir Hafsteinn snyrtingu á gömlum rifsberjarunna.

Grisjun og viðhald á trjágróðri

Fjallað um endurnýjun víðigerðis. Hafsteinn Hafliðason sýnir snyrtingu trjáa og talar um rýmisþörf þeirra.

,